γιατί εορτάζουμε την Μεταμόρφωση του Σωτήρος στις 6 Αυγούστου

Η Μεταμόρφωση του Χριστού επάνω στο όρος Θαβώρ έγινε λίγο προ του Πάθους Του, και συγκεκριμένα σαράντα ημέρες πριν πάθει και σταυρωθεί. Άλλωστε, ο σκοπός της Μεταμορφώσεως ήταν να στηριχθούν οι Μαθητές στην πίστη ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού και να μη κλονισθούν για όσα θα έβλεπαν τις ημέρες εκείνες. Στα τροπάρια της Εκκλησίας φαίνεται αυτή η αλήθεια.Σε ένα ψάλλουμε: «Προ του τιμίου σταυρού σου και του πάθους, λαβών ους προέκρινας των ιερών μαθητών προς το Θαβώριον Δέσποτα, ανήλθες όρος».

      Και στο Κοντάκιο της εορτής λέγεται: «…ίνα όταν σε ίδωσιν σταυρούμενον το μεν πάθος νοήσωσιν εκούσιον τω δε κόσμω κηρύξωσιν ότι συ υπάρχεις αληθώς του Πατρός το απαύγασμα». Επομένως, κανονικά η Μεταμόρφωση του Χριστού έπρεπε να εορτάζεται τον μήνα Μάρτιο, ανάλογα με το πότε εορτάζεται κάθε χρόνο το Πάσχα. Επειδή, όμως, ο χρόνος αυτός συμπίπτει με την περίοδο της Τεσσαρακοστής και δεν θα μπορούσε να εορτασθεί πανηγυρικά, γι’ αυτό η εορτή μεταφέρθηκε την 6ην Αυγούστου. Η ημερομηνία αυτή δεν είναι τυχαία, αφού προηγείται σαράντα ημέρες από την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβίου), η οποία είναι σαν την Μ. Παρασκευή.[...] Ουσιαστικά όταν κάνουμε λόγο για Μεταμόρφωση εννοούμε ότι έδειξε την δόξα της θεότητός Του, που την κρατούσε αφανή στο φαινόμενο σώμα, επειδή οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να την αντικρύσουν.

      Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος θα πει ότι ο Χριστός δεν έδειξε ολόκληρη την θεότητα, αλλά μια μικρή ενέργειά της. Και αυτό το έκανε αφ’ ενός μεν για να πληροφορήσει για το ποια είναι η θεϊκή δόξα της Βασιλείας, αφ’ ετέρου δε από φιλανθρωπία, ώστε να μη χάσουν και την ζωή τους ακόμη, βλέποντας ολόκληρη την δόξα της θεότητος. Γι’ αυτό, το μυστήριο της Μεταμορφώσεως είναι και αποκάλυψη της Βασιλείας, αλλά και έκφραση της αγάπης και της φιλανθρωπίας του Θεού.

Από το βιβλίο «Οι Δεσποτικές Εορτές»
Μητροπολίτου Ναυπάκτου Βλασίου Ιεροθέου

Η σημασία του αγώνα του 1821 στην Ελλάδα του 2014

Σβήνουν δύο νύχτες και δύο αυγές προβάλλουν…

Δύο λευτεριές ματόβρεχτες, παιδία μεγάλου κόπου

 η λευτεριά του Έλληνα κι η λευτεριά του ανθρώπου

Κωστής Παλαμάς

25^η Μαρτίου. Μία νύχτα μακραίωνη τελειώνει και μία νέα αυγή χαράζει. Ο άνθρωπος που ζει μέσα στο σκοτάδι της αμαρτίας, σήμερα βλέπει να εκπληρώνεται το προαιώνιο σχέδιο της Θείας Οικονομίας. Κατεβαίνει ο Θεός στη γη για να ανεβάσει τον άνθρωπο στον ουρανό. Έρχεται ο Αρχάγγελος Γαβριήλ στην Παρθένο Μαρία για να της μεταφέρει την χαρμόσυνη είδηση ότι στα σπλάχνα της θα συλλάβει τον ίδιο τον Υιό και Λόγου του Θεού και με την ταπείνωση με την οποία δέχεται το θέλημα του Κυρίου σφραγίζεται την σωτηρία και τη λύτρωση του ανθρώπου.

25^η Μαρτίου. Μία μεγάλη νύχτα τετρακοσίων χρόνων σκλαβιάς, μία περίοδος όπου οι Έλληνες σαν ραγιάδες ήταν με σκυμμένο το κεφάλι, , με κρυφά Σχολεία, με αρπαγές, κρεμάλες, με βίαιους εξισλαμισμούς, παίρνει τέλος. Παίρνουν την μεγάλη απόφαση:  Ελευθερία ή Θάνατος. Το ποθούμενο για το οποίο μίλησε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτώλος γίνεται πραγματικότητα. Τα λόγια του Ρήγα Φεραίου παίρνουν σάρκα και οστά.

«Ως πότε παλληκάρια να ζούμε στα στενά,

 μονάχοι σα λιοντάρια στις ράχες στα βουνά;…».

           Οι Έλληνες και υψώνουν όχι απλά τα όπλα, αλλά τις καρδιές τους. Με ορμή και πάθος ρίχνονται στον αγώνα, άνδρες, γυναίκες, παιδιά, ολόκληρος λαός, μα ακόμα και οι ψυχές των προγόνων που χαίρονται και αγάλλονται για τούτη τη στιγμή είναι σαν να μάχονται από κοινού. Και μαζί τους όχι οι ισχυροί της γης, αλλά άνθρωποι απλοί, φιλέλληνες οι οποίοι από όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης συρρέουν στην Ελλάδα για να αγωνιστούν, συγκινούνται από το μεγαλείο του αγώνα και δεν διστάζουν να δώσουν και την ζωή του για αυτόν. Ένα θαύμα πραγματικά συντελέστηκε. Ένα θαύμα του Θεού μίας και ο αγώνας ξεκίνησε από μία χούφτα ανθρώπων, χωρίς όπλα, χωρίς προετοιμασία κατάλληλη, με τις υπερδυνάμεις της εποχής εναντίον τους

          Ο αγώνας του 1821 είναι ο ομφάλιος λώρος που μας συνδέει με το ένδοξο αρχαίο παρελθόν μας, με τους τριακόσιους του Λεωνίδα, τους Μαραθωνομάχους και Σαλαμινομάχους, με τους Ακρίτες των βυζαντινών χρόνων, με τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και τους υπερασπιστές της Βασιλεύουσας. Ο αγώνας του 1821 γίνεται σύμβολο το οποίο εμπνέει και καθοδηγεί και της επόμενες γενιές των Ελλήνων. Έγινε τραγούδι για τους υπόδουλους Έλληνες οι οποίοι ζούσαν έξω από την μητέρα πατρίδα μετά την ίδρυση του μικρού ελληνικού κράτους.

«Βάλτε τσελίκι (=ατσάλι) στην καρδιά και χάλκωμα στα στήθια

και θυμηθείτε τα παλιά όπως το Εικοσιένα»

τραγουδούσαν και ετοιμάζονταν οι Έλληνες του Ολύμπου στα 1880.

          Από τον αγώνα του 1821 εμπνεύστηκαν οι Έλληνες για να ξεκινήσουν το Μακεδονικό Αγώνα,  για να φέρουν στην αγκαλιά της πατρίδας μετά από ενενήντα ένα χρόνια την περιοχή της Μακεδονίας. Με με τα ίδια ιδανικά για του Χριστού την πίστη την Αγία και της Πατρίδος της Ελευθερία, πολέμησαν στους Βαλκανικούς αγώνες. Και αργότερα αυτή η λάμψη του αγώνα του ’21 είναι που χαλυβδώνει τον αγώνα των νεότερων Ελλήνων κατά των Ιταλών και Γερμανών που χτυπάνε την πατρίδα μας. Είναι αυτό που καλεί ο γέροντας πλέον Εθνικός Ποιητής μας ο Κωστής Παλαμάς τους σύγχρονούς του Έλληνες να πράξουν:

Αυτό τον λόγο θα σας πω

δεν έχω άλλο κανένα,

μεθύστε με’ τα’ αθάνατο κρασί

του Εικοσιένα

25^η Μαρτίου 2014. Εκατόν ενενήντα τρία χρόνια μετά την Έναρξη του αγώνα του ΄21 ποιο είναι το μήνυμα για εμάς τους Έλληνες του 21^ου αιώνα; Βρισκόμαστε στην αρχή ενός δρόμου με δύο μονοπάτια. Το ένα είναι να ακολουθήσουμε αυτό το μονοπάτι της ευθύνης και του αγώνα που χάραξαν οι αγωνιστές της Εθνικής Παλιγεννεσίας και το άλλο είναι αυτό της άρνησης του αγωνιστικού φρονήματος και ήθους που μας χάρισε όσα έχουμε σήμερα. Ο ένας είναι να κάνουμε πράξη το «νυν υπέρ πάντων αγών» και ο άλλος να εφησυχάσουμε και να ακολουθήσουμε όλους εκείνους που λένε ότι δεν έχουμε την ανάγκη της πατρίδας ως ιδέας. Θα πρέπει να αποφασίσουμε ποίο μονοπάτι θα ακολουθήσουμε όχι αύριο, αλλά τώρα.

Αγώνας χρειάζεται για τα όσια και τα ιερά της φυλής μας τα οποία ξεπουλήσαμε για μία επίπλαστη οικονομική και κοινωνική ευμάρεια, με αποτελέσματα τραγικά τα οποία βιώνουμε σήμερα. Σύνδεση χρειάζεται με τις αξίες και τα ιδανικά για τα οποία αγωνίστηκαν οι προπάτορες και τα οποία μας κληροδότησαν. Χρειάζεται σε τούτη τη δύσκολη συγκυρία να αναβαπτισθούμε στις αξίες και τα ιδανικά της φυλής μας και να τα προβάλλουμε ξανά στους λαούς που στέκονται κριτικά απέναντί μας. Να δείξουμε ότι τούτος ο τόπος ποτέ δεν υπήρξε αναρχικός ή ξενόφοβος. Ότι τούτος ο λαός ήταν και είναι ανοιχτός σε όλους και δεν στέρησε ποτέ και από κανένα ότι ευγενέστερο και ιερότερο είχε.

Αγιοκέρι της Ευαγγελίστριας και θυμίαμα της Αγίας Λαύρας ευωδιάζει τούτη η ημέρα η οποία μας καλεί να είμαστε και εμείς αγωνιστές και ήρωες μπροστά στις αντιξοότητες της εποχής μας. Μας καλεί σε περίσκεψη, περισυλλογή, βαθιά κι από καρδίας για όσα πέρασε, όσα περνά και όσο θα περάσει τούτος ο τόπος ο οποίος όσο και να μην το θέλουμε να το παραδεχτούμε πάντα αγωνίστηκε και θα αγωνίζεται για του Χριστού την πίστη της Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία, από τους κάθε φορά επίδοξους και με διάφορους μανδύες εισβολείς της. Σε μία εποχή λοιπόν που τα πάντα μετριούνται με οικονομικούς δείκτες, που άλλοι λαοί καθορίζουν για το πόσο "πιάνουν οι λαοί", σε τούτοι την συγκυρία θα πρέπει όσο ποτέ άλλοτε να δούμε πως κατάφεραν οι προπάτορες μας να κερδίσουν την ελευθερία τους, σε τι σταθήκαν και από που πήραν δύναμη και θάρρος για να ξεκινήσουν έναν αγώνα, ο οποίος στην αρχή του, θεωρούνταν από πολλούς μία τραγελαφική πράξη. 

Η Σημασία του Ψυχοσάββατου

Σήμερα Σαββάτο προ των Απόκρεω και στους απανταχού της οικουμένης ορθόδοξους ναούς τελούνται πάνδημα ιερά μνημόσυνα υπέρ αναπαύσεως πάντων των απ’ αιώνος ορθοδόξων χριστιανών. Σαν φιλόστοργη μάνα η Εκκλησία μας, θυμάται όλους εκείνους τους χριστιανούς οι οποίοι κατά καιρούς απέθανων άωρα ή εις ξενιτείαν ή εις όρη και κρημνούς, ίσως δε και πένητες όντες ουκ αξιώθησαν των διατεταγμένων μνημοσύνων. Πόσο μεγάλη αγάπη κρύβει για όλα τα τέκνα της η εκκλησία. Όλοι θέλει να ωφελούνται και ζωντανοί και κεκοιμημένοι. Και σήμερα μία ημέρα πριν στους ναούς ακουσθεί η ευαγγελική περικοπή της Κρίσεως, της Δευτέρας Παρουσία του Κυρίου, στην οποία ο Χριστός μας παρουσιάζει το κριτήριο με το οποίο θα κριθούμε και το οποίο δεν είναι άλλα από την αγάπη, η Εκκλησία μας προβαίνει σε μία πράξη απέραντης αγάπης τελώντας κοινό μνημόσυνο για όλους τους κεκοιμημένους χριστιανούς. Σήμερα η στρατευόμενη εκκλησία, όλοι εμείς, ενώνουμε τις προσευχές μας και παρακαλούμε να τάξει εν σκηναίς δικαίων όχι μόνο τους αγαπημένους γονείς, συγγενείς και φίλους, αλλά όλους εκείνους που έχουν φύγει από τούτο τον κόσμο από την εποχή του Αδάμ μέχρι και τις ημέρες μας. Το ψυχοσάββατο δείχνει περίτρανα ότι όλοι μας είμαστε αδέλφια εν Χριστώ για αυτό και προσευχόμαστε για αυτούς σαν να είναι δικοί μας.

Η Εκκλησία μας, από την ίδρυσή της ακόμα έδειξε μεγάλη αγάπη και ενδιαφέρον για τους κεκοιμημένους. Οι αποστολικές διαταγές ορίζουν τα μνημόσυνα  και ειδικότερα τα τρίτα, τα ένατα, τα τεσσαρακοστά και τα ενιαύσια. Ενώ η λαϊκή ευσέβεια έχει καθιερώσει και την επιτέλεση ιερών μνημοσύνων και κατά τους τρις, έξι και εννέα μήνες μετά την κοίμηση των προσφιλών κεκοιμημένων αδελφών μας.

Γιατί όμως σήμερα τελείτε πάνδημο μνημόσυνο; Όπως αναφέραμε παραπάνω την αυριανή Κυριακή στους ιερούς μας ναούς διαβάζετε το ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κρίσεως, της φοβεράς και ενδόξου Δευτέρας Παρουσίας του  Κυρίου, οπότε και  βίβλοι ανοίγονται και πράξεις ελέγχονται και τα κρυπτά του σκότους δημοσιεύονται. Θυμόμαστε την ημέρα αυτή οπότε και θα έλθει ο Ιησούς Χριστός για να κρίνει ζώντας και νεκρούς και για αυτό η εκκλησία μας καθικετεύει για όλα τα κεκοιμημένα τέκνα της τον πανοικτίρμονα Κύριο να φάνει ίλεως κατ’  αυτή την ημέρα.

Είναι ιδιαίτερα συγκινητικό να βλέπουμε τους χριστιανούς κατ’ αυτή την ημέρα να συρρέουν στους ναούς με τα κόλλυβα και τα ονόματα των κεκοιμημένων τους. είναι συγκινητικό να βλέπει γονείς μαζί με τα παιδιά τους να στέκονται στα σπίτια τους να προετοιμάζουν το «γεύμα», όπως το έχει ονομάσει η παράδοση του λαού μας, το κόλλυβο αυτής της ημέρας, για τους αγαπημένους τους οι οποίοι δεν βρίσκονται ποια στην ζωή. Να κάθονται ώρα για να γράψουν τα δίπτυχα με προσοχή για να μην ξεχάσουν κανέναν και ακόμα να προσθέτουν και  ονόματα γνωστών και γειτόνων, οι οποίοι δεν έχουν κανένα συγγενή για να  τους θυμηθεί και να παραδίδουν έτσι στα παιδιά τους, την ευλαβή αυτή συνήθεια για να την επιτελέσουν και αυτά για αυτούς όταν θα φύγουν από αυτή την ζωή.

Και κάποιος μπορεί να ρωτήσει ωφελούν τα μνημόσυνα; Ναι ωφελούν γιατί οι ψυχές αισθάνονται τις προσευχές που προσφέρονται για αυτούς και είναι ευγνώμονες που τους θυμόμαστε. Έχουν ανάγκη οι κεκοιμημένοι αδελφοί μας από τις φροντίδες μας και οφείλουμε να τους τις παρέχουμε γιατί ωφελούνται. Για αυτό ας ακούσουμε την φωνή του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού ο οποίος μας λέει: Αν αγαπάτε τους αποθαμμένους, κάμνετε ότι ημπορείτε δια την ψυχήν των. Συλλείτουργα, μνημόσυνα, νηστείας, προσευχάς, ελεημοσύνας»

Ιερ. Μ.Κ

Κυριακή των Απόκρεω

Η τρίτη Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη στο πιο φοβερό γεγονός της ανθρώπινης ιστορίας, στη μέλλουσα Κρίση, ως απαραίτητος προβληματισμός των πιστών αυτή την αγωνιστική αυτή περίοδο.
Η μέλλουσα Κρίση είναι θεμελιώδης πίστη της χριστιανικής διδασκαλίας, η οποία θα επισυμβεί στο τέλος αυτού του πρόσκαιρου κόσμου και περιγράφεται σαφέστατα στο ευαγγέλιο του Ματθαίου (25,31-46). Ο Κύριος, λίγο πριν το πάθος Του, ομιλώντας για τα έσχατα και μετά τις παραστατικές παραβολές των δέκα παρθένων και των ταλάντων είπε πως, όταν έρθει ο Ίδιος στη Δεύτερη και φοβερή παρουσία Του «εν τη δόξη αυτού και πάντες οι άγιοι άγγελοι μετ' αυτού, τότε καθίσει επί θρόνου δόξης αυτού, και συναχθήσεται έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη, και αφοριεί αυτούς απ' αλλήλων ώσπερ ο ποιμήν αφορίζει τα πρόβατα από των εριφίων, και στήσει τα μεν πρόβατα εκ δεξιών αυτού, τα δε ερίφια εξ ευωνύμων. Τότε ερεί ο βασιλεύς τοις εκ δεξιών αυτού΄ δεύτε οι ευλογημένοι του πατρός μου, κληρονομήσατε την ητοιμασμένην υμίν βασιλείαν από καταβολής κόσμου. Επείνασα γαρ, και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα, και εποτίσατέ με, ξένος ήμην, και συνηγάγετέ με, γυμνός, και περιεβάλετέ με, ησθένησα, και επεσκέψασθέ με, εν φυλακή ήμην, και ήλαθατε προς με. Τότε αποκριθήσονται αυτώ οι δίκαιοι λέγοντες΄ Κύριε πότε σε είδομεν πεινόντα και εθρέψαμεν, ή διψώντα και εποτίσαμεν; Πότε σε είδομεν ξένον και συνηγάγομεν, ή γυμνόν και περιεβάλομεν; Πότε σε είδομεν ασθενή ή εν φυλακή, και ήλθομεν προς σε; Και αποκριθείς ο βασιλεύς ερεί αυτοίς΄ αμήν λέγω υμίν , εφ' όσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, εμοί εποιήσατε. Τότε ερεί και τοις εξ' ευωνύμων΄ πορεύεσθε απ' εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού… εφ' όσον ουκ εποιήσατε ενί τούτων των ελαχίστων, ουδέ εμοί εποιήσατε. Και απελεύσονται ούτοι εις κόλασιν αιώνιον, οι δε δίκαιοι εις ζωήν αιώνιον» (Ματθ.25,31-46).
Η μέλλουσα κρίση είναι αναπόφευκτη και απορρέει από την απόλυτη δικαιοσύνη του Θεού. Την παρέλευση αυτού του φθαρτού και τραυματισμένου από την αμαρτία κόσμου θα επισφραγίσει η μεγάλη και αδέκαστη κρίση του Χριστού, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την είσοδο στη νέα πραγματικότητα της βασιλείας του Θεού. Οι άνθρωποι, ως ελεύθερα όντα, πρέπει να τοποθετηθούν στη βασιλεία του Χριστού ανάλογα με τη δική τους επιλογή σε αυτή τη ζωή. Ύψιστο κριτήριο της κρίσεως θα είναι η στάση και συμπεριφορά τους απέναντι στους συνανθρώπους τους. Η θετική ή η αρνητική στάση τους θα κρίνει τελικά αν θα είναι κληρονόμοι της βασιλείας του Θεού, ή θα είναι προορισμένοι να ριχτούν στην αιώνια κόλαση, όπου «εκεί έσται ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων» (Ματθ.24,51).
Η ενθύμηση της φοβερής μελλούσης Κρίσεως στην αρχή του Τριωδίου είναι απαραίτητη, διότι απώτερος σκοπός του όλου πνευματικού αγώνα μας είναι να βρεθούμε εκ δεξιών του Δεσπότη Χριστού, κατά τη μεγάλη K ρίση. Αυτό είναι αποτυπωμένο κάλλιστα στην υπέροχη υμνωδία της ημέρας. Οι άγιοι υμνογράφοι συνέθεσαν διδακτικότατα τροπάρια, τα οποία προτρέπουν τους πιστούς να συναισθανθούν την επερχόμενη βεβαία και φοβερή Κρίση. Σε ένα από αυτά ψάλλουμε: «Την φοβεράν της κτίσεως, και αρρήτου σου δόξης, ημέραν ενθυμούμενος, φρίττω, Κύριε, όλως και τρέμων φόβω κραυγάζω΄ Επί γης όταν έλθης, κρίναι, Χριστέ, τα σύμπαντα, ο Θεός μετά δόξης, τότε οικτρόν, από πάσης ρύσαί με τιμωρίας, εκ δεξιών σου, Δέσποτα, αξιώσας με στήναι».

ΤΟΥΣ ΤΡΙΣ ΜΕΓΙΣΤΟΥΣ ΦΩΣΤΗΡΑΣ…

Ο Ιανουάριος είναι διάσπαρτος από εορτές πολλών πατέρων της εκκλησίας μας. Αγίων οι οποίοι με τα έργα και την ζωής εδραίωσαν την ορθόδοξη πίστη. Τρις από εκείνους είναι και οι Άγιοι Βασίλειος αρχιεπίσκοπος Καισαρείας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως, οι οποίοι αν και εορτάζουν σε ξεχωριστή ημέρα μέσα σε αυτόν τον μήνα ο κάθε ένας, εν τούτοις η εκκλησία μας έχει ορίσει τον κοινό εορτασμό τους την 30^η Ιανουαρίου για να τονισθεί η προσφορά τους στην εκκλησία του Χριστού και στην παιδεία.

 

Ο κοινός εορτασμός τους

Ο κοινός εορτασμός τους καθιερώνεται στα μέσα του 11^ου αιώνα στα χρόνια που αυτοκράτορας του Βυζαντίου ήταν ο Αλέξιος Α΄ ο Κομνηνός από τον μητροπολίτη Ευχαϊτών Ιωάννη Μαυρόποδα. Αιτία του κοινού αυτού εορτασμού υπήρξε η διαφωνία μεταξύ των χριστιανών και ιδιαίτερα αυτών του επιστημονικού χώρου για το ποιος από τους τρις αγίους πατέρες ήταν μεγαλύτερος και σπουδαιότερος. Για να πάψει αυτή η αναστάτωση ο μητροπολίτης Ευχαϊτών Ιωάννης ορίζει τον κοινό εορτασμό τους, έτσι ώστε η τριάδα αυτή να συμβολίζει μεταφορικά την Αγία Τριάδα και τον ρόλο τον πατέρων στη διαμόρφωση του τριαδικού δόγματος, αλλά και για να υποδηλώσει τα όρια προσέγγισης του ελληνικού φιλοσοφικού στοχασμού με την χριστιανική πίστη.

Οι τρις ιεράρχες Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος διαχρονικά υπήρξαν οι προστάτες των ελληνικών γραμμάτων. Κατά τον 19^ο αιώνα τόσο στην Κωνσταντινούπολη (1805), όσο και στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης (1812-1813) και Ιόνιο Ακαδημία κατ’ αυτήν την ημέρα τελούσαν μνημόσυνα υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των ευεργετών και δωρητών των σχολείων της εποχής. Το 1841 στις 9 Αυγούστου και ενώ το νεοσύστατο ελληνικό κράτος έκανε τα πρώτα του βήματα μετά από τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς το Ακαδημαϊκό Συμβούλιου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών αποφασίζει να τελέσει μνημόσυνο υπέρ των ευεργετών του Πανεπιστημίου κατά την εορτή των Τριών Ιεραρχών και έτσι φτάνουμε στο 1911 οπότε και επίσημα το Πανεπιστήμιο Αθηνών καθιερώνει την 30^η Ιανουαρίου, επίσημη εορτή της ελληνικής παιδείας.

Η Συμβολή των Τριών Ιεραρχών

Οι Τρεις Ιεράρχες πρωτοστάτησαν σε όλους τους τομείς της πνευματικής ζωής. Άσκησαν στον μεγαλύτερο βαθμό την φιλανθρωπία και ανακούφισαν τον ανθρώπινο πόνο. Δίδασκαν καθημερινά τους πιστούς, αναλύοντας τους τις αλήθειες της Πίστεώς μας. καθόρισαν συστηματικά τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας (οι Θείες Λειτουργίες των Αγίων Βασιλείου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου είναι μία αιώνια παρακαταθήκη που άφησαν στην εκκλησία και τους χριστιανούς ανά τους αιώνες). Συνέγραψαν θαυμάσια συγγράμματα τα οποία ξεπέρασαν την φθορά του χρόνου και είναι πάντα επίκαιρα ακόμα και στις ημέρες μας. Διέσωσαν πολλά στοιχεία της ελληνικής γραμματείας, χωρίς την συμβολή των οποίων θα είχαν χαθεί.

Όμως και η βιωτή τους αποτελεί φωτεινό φάρο για τους χριστιανούς, όλων των εποχών. Παράδειγμα προς μίμηση για τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, την νέα γενιά, η οποία θα πάρει την σκυτάλη για την δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου. Και τι ποιο όμορφο και μεγάλο από το παράδειγμα ζωής των Τριών Ιεραρχών, οι οποίοι ήταν ασυμβίβαστοι  με το κακό και την αμαρτία. Οι οποίοι δεν γνώριζαν την γλώσσα του συμβιβασμού και της διπλωματίας, αλλά την γλώσσα και τις εντολές του Ιερού Ευαγγελίου. Προτίμησαν να χάσουν την θέση τους και αυτή ακόμα την ζωή τους, όπως ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο οποίος εκοιμήθει  στην εξορία, παρά να συμβιβαστούν σε θέματα αρχών και πίστεως. Δεν σκέφτηκαν ποτέ ότι αυτός που ήταν απέναντι τους ήταν αυτοκράτορας ή άρχοντας, όταν πείραζαν το ποίμνιο ή την ορθόδοξη πίστη δεν δίστασαν να τους ασκήσουν έλεγχο με όποιο κόστος.

Η εορτή των Τριών Ιεραρχών, είναι μία ευκαιρία να διδάξουμε πρώτα και πάνω από όλα τα παιδιά μας, το μέλλον αυτού του τόπου, ότι η παιδεία ανοίγει τους ορίζοντες και τα μάτια της ψυχής. Ότι όπως οι άγιοι Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος ήταν πανεπιστήμονες, είχαν τρυγήσει σαν μέλισσες το νέκταρ την ανθρώπινης σοφίας, έτσι και η νέα γενιά πρέπει να εντρυφήσει στα γράμματα, όχι σαν μία ξερή και στείρα αποστηθίσει, αλλά σαν βίωμα και τρόπο ζωής, όπως μας τον παραδίδουν οι πατέρες μας.

Σκέψεις για το Νέο Έτος

Βρισκόμαστε λίγο πριν την εκπνοή του 2013, μίας χρονιάς ιδιαίτερος δύσκολης για έναν μεγάλο αριθμό αδελφών μας. παρ’ όλες όμως τις δυσκολίες ήδη όλοι μας ονειρευόμαστε τον καινούριο χρόνο που έρχεται γεμάτο προσδοκίες αλλά και ελπιδοφόρα αναμονή. Τέτοιες στιγμές όπως είναι φυσικό σχεδιάζουμε και προσδοκούμε για το μέλλον, αλλά και στρέφουμε το βλέμμα μας προς το παρελθόν, φιλοσοφώντας επάνω στα πολυποίκιλα προβλήματά μας.

 Είναι γεγονός ότι η προαγωγή της τεχνολογίας, η πρόοδος της επιστήμης, οι ανθρώπινες κατακτήσεις σε όλους τους τομείς έφεραν τις ανέσεις και τις ευκολίες στην ζωή μας, αλλά παράλληλα έφεραν και ολέθρια αποτελέσματα για τις ψυχές μας.

Ο άνθρωπος στις ημέρες μας άπλωσε την κυριαρχία του παντού, την ψαλμική ρήση όσα εμεγαλύνθης τα έργα σου Κύριε, μετέτρεψε σε όσα εμεγαλύνθης τα έργα σου άνθρωπε. Έβγαλε από την ζωή του τον Θεό και έβαλε στην θέση του την ύλη. Την έβαλε πάνω από όλους και από όλα, γεγονός που έκανε να μεγαλώσει η πνευματική και ηθική κρίση, της οποίας τα αποτελέσματα βιώνουμε όλοι μας σήμερα.

Ψυχράνθηκαν οι σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ μας. Γέμισαν από το άγχος που ως όρνιο κατατρώγει τα σπλάχνα μας. Οι συνθήκες της ζωής μας συνεχώς γίνονται όλο και ποιο δύσκολες και όλοι μας ζητάμε να αποδοθούν ευθύνες. Αλλά πάνω και πέρα από όλα πρέπει να αναρωτηθούμε  αν υπάρχει ελπίδα για να σωθούμε από τα ίδια μας τα χέρια.

Έχουμε πάρει την κάτω βόλτα ως κοινωνία και χρειάζεται μια ανασχετική δύναμη για να μπορέσουμε να σταθούμε στα δικά μας πόδια. Όλοι η κατάσταση την οποία βιώνουμε σήμερα ως τόπος, αλλά και ως άνθρωποι οφείλετε στον αφύσικο τρόπο ζωής τον οποίο επιλέξαμε να ακολουθήσουμε ιδίως την τελευταία εικοσαετία. Αρνηθήκαμε τον πνευματικό μας εαυτό δίνοντας όχι μόνο προτεραιότητα, αλλά αποκλειστικότητα στην ικανοποίηση του σώματός μας. Ξεχάσαμε ότι είμαστε πλασμένοι από τον Θεό και προσανατολισμένοι στα υψηλά και όχι στα χαμηλά. Γίναμε ατομιστές και εγωιστές αδιαφορώντας για τον πλησίον μας. ακολουθήσαμε τις επιταγές της μόδας ενώ ψυχικά μείναμε οπισθοδρομικοί. Θυσιάσαμε στον βωμό του δήθεν εκσυγχρονισμού μας τον εσωτερικό μας πλούτο, για αυτό και σε πολλές περιπτώσεις μετατρέψαμε τις κοινωνίες μας σε ανθρώπινες ζούγκλες.

Από όλα αυτά που είπαμε παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι η ουσία της κρίσεως βρίσκεται μέσα μας. Και αν θα θέλαμε να βρούμε το φάρμακο για την θεραπεία αυτής θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε μόνο έναν δρόμο αυτό της μετάνοιας με την κυριολεκτική σημασία αυτής, ως αλλαγής του νου. Και το νόημα της αλλαγής αυτής γίνεται αντιληπτό αν σκεφτούμε ότι η κακοδαιμονία μας αυτή οφείλετε από την αποστασία μας από τον Θεό και τους νόμους του. Επομένως μετάνοια σημαίνει επιστροφή κοντά στον Θεό και αλλαγή νοοτροπίας. Και επιστροφή στον Θεό σημαίνει συνειδητή επιστροφή στην Εκκλησία μέσα στην οποία και εκφράζεται γνήσια και αληθινά το πνεύμα του Χριστού.

Στον σημερινό κόσμο μας η ελπίδα μας είναι ο Χριστός. Ας κάνουμε τον κόπο  να γνωρίσουμε την ουσία της πατροπαράδοτής, αλλά άγνωστης σε πολλούς Ορθοδοξίας μας. Ας διαβάσουμε το Ιερό Ευαγγέλιο και τους Πατέρες της Εκκλησίας οι οποίοι αγωνίσθηκαν για την βελτίωση της κοινωνίας και την λύση των διαφόρων κοινωνικών προβλημάτων, όπως έκανε ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Μέγας Βασίλειος. Ως Έλληνες και Ορθόδοξοι θα πρέπει να μάθουμε να μην βασιζόμαστε σε ξένα δάνεια, σαν να είμαστε οι πτωχοί συγγενείς, αλλά να γνωρίσουμε και να αξιοποιήσουμε τον πλούτο της δικιάς μας πνευματικής κληρονομίας, την οποία σχεδιασμένα τις τελευταίες δεκαετίες προσπάθησαν να περιθωριοποιήσουν.

Είναι καιρός από την αυτοκριτική, και την προσπάθεια απόδοσης ευθυνών σε άλλους να περάσουμε σε αποφάσεις, αγγίζοντας τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουμε στην ουσία τους. Οι δυνατότητες για αναγέννηση υπάρχουν και το μόνο που χρειάζεται είναι να τις αξιοποιήσουμε. Βέβαια δεν θα πρέπει να περιμένουμε θαύματα από την μία ημέρα στην άλλη. Θα χρειασθεί επίμονος και κοπιαστικός αγώνας. Αξίζει όμως τον κόπο να αναλάβουμε έναν τέτοιο ρόλο τόσο για την αναγέννηση του εαυτό μας αλλά και του κόσμου μας.

Στο τέλος του έτους που διανύουμε και σε αναμονή του νέου, ας ευχηθούμε να μπορέσουμε να γίνουμε πρωτοπόροι ενός τέτοιου δύσκολου, μα όμορφου αγώνα. Ας ευχηθούμε κάθε ευτυχία οικογενειακή και ατομική κατά το νέο ενιαυτό της Χριστότητος του Κυρίου, γεμάτο από τις πλούσιες ευλογίες του Θεού σε κάθε επίπεδο της ζωής μας και κυρίως της πνευματικής.

Χρόνια Πολλά & Ευλογημένα

Καλή & καρποφόρα πνευματική χρονιά. 

Λόγος του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου για την Γέννηση του Κυρίου

«Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε· Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε· Χριστὸς ἐπὶ γῆς, ὑψώθητε. Ἄσατε τῷ Κυρίῳ πάσα η γή…». Ο Χριστός γεννιέται, δοξάσατε. Ο Χριστός απὸ τον ουρανὸ, συναντηστε (τον). Ο Χριστός επάνω στη γη, υψωθείτε. Τραγουδήστε για τον Κύριο όλη η γη και για να πω και τα δυὸ μαζί: Να ευφρανθούν οι ουρανοὶ και να αγαλλιάσει η γη για τον επουράνιο, έπειτα επίγειο.

Και εγὼ θα φωνάξω τη δύναμη (σημασία) της ημέρας: Ο άσαρκος σαρκώνεται. Ο Λόγος γίνεται υλικός. Ο αόρατος οράται. Ο αναφὴς ψηλαφιέται. Ο άχρονος αρχίζει, «Ἰησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» (Ἑβρ. 13, 8).

Ένα (πρόσωπο) απὸ δυὸ αντίθετα (φύσεις), σάρκα (ανθρώπινη φύση) και Πνεύμα (θεία φύση). Απὸ τις οποίες η μιὰ (η θεία) εθέωσε, και η άλλη (η ανθρώπινη) εθεώθηκε. Ω, της καινούριας μίξεως! Ω, της παραδόξου συνθέσεως! Ο Ων δημιουργείται και ο άκτιστος κτίζεται και ο αχώρητος χωρείται διὰ μέσου νοερής ψυχής που μεσιτεύει στη Θεότητα και (δια μέσου) της υλικότητας της σάρκας. Και ο πλουτίζων πτωχεύει. Επειδὴ πτωχεύει (λαμβάνοντας) τη δική μου σάρκα, για να πλουτήσω εγὼ απὸ την δική του θεότητα. Και ο πλήρης αδειάζει, επειδὴ αδειάζει απὸ τη δόξα του για λίγο, για να μεταλάβω εγὼ απὸ την πληρότητά του. Ποιὸς ο πλούτος της αγαθότητας; Τι είναι αυτο το μυστήριο (που έγινε) για μένα; Μετάλαβα την εικόνα (του) και δεν την εφύλαξα. Μεταλαμβάνει τη δική μου σάρκα, και για να σώσει την εικόνα και για να αθανατήσει την σάρκα. Δεύτερη πραγματοποιεί κοινωνία, πολὺ παραδοξότερη της πρώτης (της δημιουργίας). Τότε μετέδωσε το καλύτερο (την εικόνα του), ενώ τώρα μεταλαμβάνει το χειρότερο (τη σάρκα μου). Αυτο είναι απὸ το προηγούμενο θεοπρεπέστερο. Αυτο είναι σὲ όσους έχουν νου υψηλότερο.

«Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε· Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε· Χριστὸς ἐπὶ γῆς, ὑψώθητε. Ἄσατε τῷ Κυρίῳ πάσα η γή…». Μ᾿ ένα λόγο: Ας ευφραίνωνται οι ουρανοὶ και ας αγάλλεται η γη για τον επουράνιο, που κατόπιν έγινε επίγειος. Ο Χριστός παρουσιάζεται με ανθρώπινο σώμα, αγαλλιάσθε με τρόμο και χαρά. Με τρόμο για την ενοχὴ της αμαρτίας και με χαρὰ για την ελπίδα της σωτηρίας…

Πάλι διαλύεται το σκοτάδι, πάλι υπάρχει το φως. Πάλι τιμωρείται με σκοτάδι η Αίγυπτος και πάλι ο ισραηλιτικὸς λαὸς φωτίζεται με τον πύρινο στύλο. Ο λαὸς που καθόταν στο σκοτάδι της αγνοίας, ας δει το μεγάλο φως της θεογνωσίας. «Τα αρχαία παρήλθεν, ιδοὺ γέγονε τα πάντα καινά». Το νεκρὸ γράμμα υποχωρεί. Το πνεύμα επικρατεί. Οι σκιὲς του νόμου περνούν. Η αλήθεια θριαμβεύει. Ο Μελχισεδέκ, που ήταν ένας τύπος, τώρα δείχνει ποιὸν προεσήμαινε, δηλαδὴ τον Χριστό. Αυτός, που ως Θεὸς δεν έχει μητέρα, γεννιέται χωρὶς πατέρα. Γιατί στον Δημιουργό της φύσεως δεν ισχύουν οι φυσικοὶ νόμοι. Όλα τα έθνη χειροκροτήστε, γιατί «παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν, οὗ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ ὠμοῦ αὐτοῦ καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἄγγελος». Ας φωνάζη δυνατά ο Ιωάννης Βαπτιστής: «Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου». Και εγὼ θα φωνάζω τη δύναμη και τη σημασία της μεγάλης αυτής ημέρας (των Χριστουγέννων).

Αυτος που είναι άναρχος και αιώνιος, τώρα λαμβάνει αρχή. Αυτος που είναι αυθύπαρκτος, δημιουργείται. Αυτος που είναι άπειρος, χωρείται στην περιορισμένη ανθρώπινη φύση. Αυτος που πλουτίζει με τα αγαθά Του τον κόσμο, γίνεται φτωχὸς, παίρνοντας ανθρώπινο σώμα, για να πλουτίσω εγὼ με την θεότητά Του. Ποιὸς μπορεί να παραστήσει πόσος είναι ο πλούτος της αγαθότητός Του; Γι᾿ αυτό και συ μαζὶ με τον αστέρα τρέξε και μαζὶ με τους Μάγους φέρε Του για δώρα, χρυσὸ και λιβάνι και σμύρνα. Τίμησέ Τον ως Βασιλέα και Θεὸ και ως Λυτρωτή, που νεκρώθηκε για σένα. Μαζὶ με τους ποιμένες δόξασέ Τον, με τους αγγέλους ύμνησέ Τον, με τους αρχαγγέλους σκίρτησε απὸ χαρά. Ας είναι κοινὴ η πανήγυρις των ουρανίων και των επιγείων δυνάμεων…

Το Λειτουργικό έτος

Η εκκλησία μας έβλεπε πάντα την πραγματικότητα του φυσικού κόσμου, ως προεικονίσεις του υπερφυσικού κόσμου, της «καινής κτίσεως», την οποία δημιούργησε ο Θεός, μέσω της σαρκώσεως του Υιού Του και της δωρεάς του Πνεύματός του. Έτσι αγαπητοί μου τα δύο βασικά γεγονότα τα οποία χαρακτηρίζουν το φυσικό έτος, η νίκη του φωτός επί του σκότους (χειμερινό ηλιοστάσιο) και η νίκη της ζωής επί του θανάτου (άνοιξη), θεωρήθηκαν από πολλή νωρίς από τους Πατέρες της εκκλησίας ως «τύποι», δηλαδή ως προφητικές εικόνες της νίκης του Χριστού – του Φωτός και της ζωής του κόσμου – επί των δυνάμεων της αμαρτίας και του κακού.

Κάθε χρόνο βλέπουμε να επαναλαμβάνεται ένα θαυμαστό φυσικό φαινόμενο. Έπειτα από τις μακρές νύκτες του φθινοπώρου που περιβάλλον τον κόσμο με σκότος, τείνοντας να νεκρώσουν κάθε ζωή, θριαμβεύει και πάλι το φώς. Οι τελευταίες ημέρες του χειμώνα και της άνοιξης, επιτρέπουν στον ήλιο να αναζωογονήσει την γη μας, οδηγούν σε ένα θρίαμβο της ζωής και την καρποφορία του θέρους.

Αυτό το φυσικό φαινόμενο έλαβε ως βάση η Εκκλησία για να εικονίσει και να κηρύξει το θαύμα της εν Χριστώ αναγεννήσεως και σωτηρίας μας. διαίρεσε το εκκλησιαστικό έτος σε τρις περιόδους που αντιστοιχούν στις τρις περιόδους τις οποίες αναφέραμε παραπάνω: 1. Τον κύκλο του φωτός. 2. Τον κύκλο της ζωής. 3. Και τον κύκλο των καρπών της ζωής.

Και πράγματι κάθε χρόνο αρχίζοντας από την 1^η Σεπτεμβρίου («αρχή της Ινδίκτου του νέου έτους»), η εκκλησία, μας οδηγεί, από τις σκοτεινές και άκαρπες ημέρες του φθινοπώρου που συμβολίζουν την θλίψη και την πνευματική στειρότητα του πεπτωκότος κόσμου μας, στην ημέρα των Χριστουγέννων, στην ημέρα της ανατολής του «Ήλιου της δικαιοσύνης». Αφού δε μας  ζεστάνει με την ανάμνηση της επίγειας ζωής του Κυρίου, μας φέρνει στην μεγάλη εορτή του Πάσχα. Η περίοδος δε που ακολουθεί είναι όπως μας αναφέρει ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης «το θέρος του Αγίου Πνεύματος». Κατ’ αυτή εορτάζεται λειτουργικός η «περίοδος της χάριτος», δηλαδή η περίοδος η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην Ανάσταση του Χριστού και την Δευτέρα Παρουσία.

Στην αρχή του εκκλησιαστικού έτους η εκκλησία μας, έχει τοποθετήσει δύο χαρμόσυνες εορτές: το Γενέσιο της Υπεραγίας Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου) και την παγκόσμιον Ύψωσιν του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου).

Η γέννηση της Θεοτόκου «χαράν μηνύει πάσι τη οικουμένη», και αυτό γιατί είναι το προάγγελμα της γεννήσεως του Χριστού. Στο κατώφλι της περιόδου των αγώνων, που πρέπει να διανύσουμε, για να φθάσουμε στην χαρά των Χριστουγέννων και αργότερα της Αναστάσεως, η Εκκλησία μας υπενθυμίζει Εκείνη, μέσω της οποία ήλθε στον κόσμο «Χριστός ο Θεός Ημών, ο λύων την κατάραν και δύδων την ευλογίαν, ο καταργήσας τον θάνατον και δωρούμενος ημίν ζωήν την αιώνιον». όπως μας υπενθυμίζει επίσης ότι τις τρικυμίες που προκαλεί η αμαρτία στην ζωή μας, δεν τις αντιμετωπίζουμε μόνοι μας, αλλά όλοι μαζί ως μέλη της οικογένειας του Θεού, δηλαδή της Εκκλησίας. Μέσα από την γέννηση της Παναγίας μας, όπως λέει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, εμείς οι πρώην ορφανοί παύσαμε να είμαστε χωρίς πατέρα και μητέρα, αφού από αυτήν γεννήθηκε ο Κύριος, κάνοντάς μας έτσι αδελφούς του, παιδιά του Θεού, γιούς της επίγειας μητέρας του.

Εξ’ ίσου όμως χαροποιός και ενισχυτική είναι και η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Αρχικά η εορτή αυτή καθιερώθηκε σε ανάμνηση της ευρέσεως του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη (14/09/320μ.Χ) και των εγκαινίων του Ναού της Αναστάσεως. Αργότερα έγινε και εορτασμός της νίκης του αυτοκράτορα Ηράκλειου κατά των περσών (628μ.Χ) και της ανακτήσεως του Τιμίου Σταυρού, από τους απίστους. Η βαθύτερη όμως πρόθεσή της είναι να δοξάσει τον Σταυρό ως «σημείο σωτηρίας» και «σύμβολο της νίκης» και να τον υψώσει προς «στηριγμόν των χριστιανών και φωτισμόν του κόσμου». Για την Εκκλησία ο σταυρός του Κυρίου είναι το μέσο που επινόησε η αγάπη του Θεού, για να μας λυτρώσει από τους φοβερότερους εχθρούς μας : την αμαρτία και τον θάνατο. Είναι το «σημείο του Υιού του Ανθρώπου», το οποίο νικά, υποτάσσει και καταστρέφει τις δυνάμεις του κακού, οι οποίες μας τυραννούν, και επαναφέρει στον κόσμο μας το θείο φώς και την θεία ζωή, για τα οποία τον έπλασε ο δημιουργός του.

Ας ακούσουμε λοιπόν με προσοχή αυτά τα δυο μεγάλα μαθήματα που μας διδάσκει αυτήν την εποχή η Εκκλησία. Έτσι κάθε εκκλησιαστικό έτος θα είναι για εμάς έτος πνευματικής αυξήσεως και καρποφορίας. 

Θεομητορικά Προσκυνήματα - Παναγία Ελεήστρια Κορώνης Μεσσηνίας

Στο νοτιοδυτικό άκρο του Ενετικού Κάστρου της Ιστορικής Κωμοπόλεως Κορώνης, του Δήμου Κορώνης και με θέα την απέραντη γαλάζια είσοδο του Μεσσηνιακού κόλπου στα δυτικά από το ακρωτήρι του Ακρίτα και τη νησίδα Βενέτικο και στα ανατολικά από τον πανύψηλο ορεινό όγκο του Ταϋγέτου, ευρίσκεται το Προσκύνημα της Παναγίας της Ελεήστριας σε ιερό τόπο και εντός μαγευτικού πευκόφυτου αλσυλίου. Ο πανέμορφος πέτρινος Ναός του Προσκυνήματος, αφιερω­μένος στην Υπεραγία Θεοτόκο και τον Τίμιο Σταυρό, πανηγυρίζει την Παρασκευή της Ζωοδόχου Πηγής και την 22^α Ιανουαρίου, επέτειο της ευρέσεως της θαυματουργού Εικόνος της"Παναγίας Ἐλεηστρίας".

Η Εικόνα της Παναγίας ευρέθη με θαυμαστό τρόπο το έτος 1897 ύστερα από συνεχή οράματα της ευσεβέστατης Κορωναίας γερόντισσας Μαρίας Γ. Σταθάκη, κατά τα οποία παρουσιαζόταν στον ύπνο της η ιδία η Θεοτόκος και την προέτρεπε με τα εξής λόγια: "Να εἴπης εις τους συμπολίτας σου να έλθωσι να κάμωσιν ανασκαφήν εις το μέρος  τούτο και θα εύρωσι τρείς μικράς εικόνας εντός σχισμής ογκολίθων εις το μέρος της ευρέσεως να κτίσωσι ναόν. Τα θεμέλια του ναού να τα κτίσωσιν εις τον τοίχον τούτον, τον οποίον διεφύλαξα ανεπηρέαστον εκ των σεισμών, των πολέμων και των θεομηνιών".

Παρά τον αρχικό φόβο της γερόντισσας και τη δυσπιστία των Κορωναίων, τελικά στις 21, 22 και 23 Ιανουαρίου 1897 βρέθηκαν κατά σειρά, οι τρείς μικρές εικόνες του Εσταυρωμένου, της Θεοτόκου και πιθανώτατα του Ευαγγελιστή Λουκά (λόγω της ζωγραφικής του σχέσεως με τη Μητέρα του Θεού),"υπό τύπον μικρών αγαλμάτων". Μάλιστα στη δεκαετία του 1950 ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος Δασκαλάκης (+) τοποθέτησε σε αργυροεπένδυτη κορνίζα τις παραστάσεις του Εσταυρωμένου και της Παναγίας και σε ξεχωριστό πλαίσιο αυτής, του Ευαγγελιστή Λουκά.

Τα Εγκαίνια του Ναού έγιναν με την πάνδημη συμμετοχή των Κορωναίων και των κατοίκων της γύρω περιοχής, την 26^η Δεκεμβρίου 1900 από τον Μητροπολίτη πρώην Νικοπόλεως και Πρεβέζης Γαβριήλ Ιατρουδάκη, ο οποίος καταγόταν από τη Λέρο και ταξίδευσε από την Αθήνα για το λόγο αυτό.

Το σημείο ευρέσεως της Ιεράς Εικόνος 

Ο Ιερός Ναός από το Κάστρο της Κορώνης 

Το προαύλιο και το άλσος του Ιερού Προσκυνήματος 

Θέα προς τον Μεσσηνιακό κόλπο 

Η ιερή εικόνα 

Θεομητορικά προσκυνήματα - Παναγία Σουμελά

Η Ελλάδα έχει την ευλογία να διαθέτει πλήθος προσκυνημάτων τα οποία είναι αφιερωμένα στο Πάναγνο Πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου. Η εύρεση μίας θαυματουργής εικόνας, ή ένα θαύμα έκαναν τους πιστούς χριστιανούς  να αναγείρουν λαμπρούς ναούς ή ακόμα και ταπεινά ξωκκλήσια στο ονομά Της. Σε αυτής την ανάρτηση θα παρουσιάσουμε μερικά από αυτά.

ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ 

H θαυματουργή εικόνα της Παναγίας σύμφωνα με την παράδοση της Ορθοδόξου εκκλησίας είναι έργο του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά. Το όνομα Σουμελά ετυμολογείται από το όρος μελά και του ποντιακού ιδιώματος ‘σού', που σημαίνει «εις το» ή «εις του» και έγινε Σουμελά «εις του Μελά». Mετά το θάνατο του, βρίσκεται για ένα διάστημα στην Αθήνα και από τα τέλη του 4ου μ.Χ. αιώνα τη συναντούμε στο όρος μελά, σε απόσταση 45 χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα του Ευξεινου Πόντου , την Τραπεζούντα.

Το 386 μ.Χ. με Βαθιά πίστη και απόλυτη εμπιστοσύνη το πρόσωπο της οι Αθηναίοι μοναχοί Βαρνάβας και Σωφρόνιος ιδρύουν το μοναστήρι της όπου ως των ξεριζωμό των Ελλήνων της Ανατολής έζησαν εκατοντάδες μοναχοί και ασκητές. Άξιο θαυμασμού είναι το μεγάλο πνευματικό , εθνικό και κοινωνικό έργο της Σουμελιώτισσας, ιδιαίτερα μετά την πτώση της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας. Γίνεται το σύμβολο και η ελπίδα των Ελληνoποντίων που καταφεύγουν στην προστασία της και βρίσκουν παρηγοριά και ασφάλεια. Κάτω από την προστασία της οι υπόδουλοι Έλληνες βρίσκουν τη δύναμη να αγωνιστών ενάντια στις τουρκικές διώξεις, στα βασανιστήρια, στους εξισλαμισμούς και κατά τα τελευταία πριν από την ανταλλαγή χρόνια να σηκώσουν το βαρύ σταυρό της εξόντωσης από τη σχεδιασμένη από το επίσημο τουρκικό κράτος σατανική τακτική της γενοκτονίας όπου θυσιάστηκαν 350.000 Έλληνες του Πόντου.

 Μέσα στο βαρύ της τυραννίας κλίμα, είναι κέντρο γραμμάτων και παιδείας, εκπαιδεύοντας ιερείς και δάσκαλους, δρώντας ανασταλτικά στον οδοστρωτήρα του εκτουρκισμού και στην απώλεια της εθνικής ταυτότητας και συνείδησης, ανατρέποντας το ηθικό των Ελλήνων με την ιδέα της εθνικής ανεξαρτησίας και της θρησκευτικής ελευθερίας.. Ήρθαν όμως και τραγικές μέρες που τίποτε δεν μπορούσε να ματαιώσει τον ξεριζωμό που επιβλήθηκε, με τη συνθήκη της Λωζάνης.. Κανέναν από τους τότε ισχυρούς της γης δεν συγκίνησε ο θρήνος, τα μαρτύρια και το ξεσπίτωμα ενός λαού που υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τις προγονικές του εστίες θύμα μιας ανίερης εμπορικής ανταλλαγής.

Με τον ξεριζωμό το εικόνισμα της Παναγίας θάφτηκε από τους τελευταίους μοναχούς στα αγιασμένα χώματα της. Δέκα χρόνια θαμμένη χωρίς προσκυνητές και προσκυνήσει έκλεγε την συμφορά και περίμενε την απελευθέρωση της.. Η απεριόριστη αγάπη τον ξεριζωμένων στη Σουμελιωτησσα, η αθεράπευτη νοσταλγία τους για τις αξέχαστες πατρίδες θεριεύει την ελπίδα της απελευθέρωσης της που πρόβαλε σαν ένα επιτακτικό καθήκον στο νου και τη συνείδηση δύο εκλεκτών τέκνων του Πόντου, το μητροπολίτη Ξάνθης Πολύκαρπου Ψωμιάδη και του υπουργού Λεωνίδα Ιασονιδη οι οποίοι ζήτησαν τη μεσολάβηση του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου για την απελευθέρωση της εικόνας. Μετά την έγκριση του αιτήματος από τον Τούρκο πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού, πήγε στον πόντο ο αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος από τους τελευταίους μοναχούς της μονής και ύστερα από αγωνιώδεις προσπάθειες βρήκε την εικόνα, τον πολύτιμο σταυρό με το τίμιο ξύλο που είχε δωρίσει στο μοναστήρι ο αυτοκράτορας της Τραπεζούντας Μανώλη Γ΄ ο μέγας Κομνηνός το χειρόγραφο Ευαγγέλιο του μουσείου Χριστόφορου που είχαν ενταφιαστεί μαζί με την εικόνα, τα μετέφερε στην Αθήνα και τα παρέδωσε στον μητροπολίτη Τραπεζούντας και κατοπινό αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο Φιλιππίδη, όπου εκείνος το εναπόθεσε προσωρινά στο βυζαντινό μουσείο Αθηνών.

Από εδώ και ύστερα μια άλλη ιστορία γράφεται στον ελλαδικό χώρο. Είκοσι χρόνια λησμονημένη στο μουσείο, χρόνια μουσειακό αντικείμενο. Το 1951 ιδρύεται στη Θεσσαλονίκη το σωματείο Παναγία Σουμελά με πρωτεργάτη τον γιατρό Φίλωνα Κτενίδη από την Κρωμνή του Πόντου και τον Αύγουστο του 1952 ύστερα από σοβαρές και υπεύθυνες προσπάθειες η εικόνα της Παναγίας ενθρονίστηκε με επισημότητα στον ναό που χτίστηκε στο όρος Βέρμιο σε περιοχή που παραχώρησε η κοινότητα της Καστανιάς. Τον Αύγουστο του 1993 παραδόθηκαν από το βυζαντινό μουσείο Αθηνών ο πολιτικού Σταύρος και το Ευαγγέλιο του όσιου Χριστόφορου. στα υψώματα της Καστανιάς οι πρόσφυγες του Πόντου ανιστόρησαν τον Πόντο σε μικρογραφία όπως πολύ εύστοχα τόνισε ο επί σειρά ετών πρόεδρος της Παναγίας Σουμελά Παναγιώτης Τανιμανίδης.

Από τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης της στο Βέρμιο, άρχισαν να συσσωρεύουν χιλιάδες προσκυνητές με τη συμπαράσταση των οποίων ολοκληρώνεται ένα έργο αξιόλογο, θρησκευτικό, εθνικό, κοινωνικό και πολιτιστικό.

Είναι ανάγκη να τονιστεί πως τόσο οι Πόντιοι όσο και οι υπόλοιποι κάτοικοι της Μακεδονίας, είναι οι γνήσιοι Έλληνες με ελληνορθόδοξη συνείδηση όσο και αν μερικοί προσπαθούν να διαστρεβλώσουν η ιστορία και να ματαιώσουν την αδελφική συμβίωση το λαό. Αυτό τουλάχιστον φανερώνει η τελευταία ανάμνηση της ανύπαρκτης μακεδονικής εθνότητας και οι σοβινιστικές διαθέσεις της Τουρκίας που εκφράζονται με πολλές ενέργειες και ιδιαίτερα με την κατάληψη και κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου.

Η Παναγία Σουμελά φρουρός των βόρειων συνόρων της Ελλάδας, ιερό κέντρο του ανά τον κόσμο ποντιακού ελληνισμού, εκφράζει την κοινή των Ελλήνων συνείδηση για τη διατήρηση της εθνικής μνήμης και την θέληση για ένα κόσμο αδελφωμένο που θα διδάσκεται όμως από την ιστορία.