Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα
Τῷ καιρῷ εκείνω, εἰσερχομένου τοῦ Ἰησοῦ εἴς τινα κώμην ἀπήντησαν αὐτῷ δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ ἔστησαν πόρρωθεν, καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν λέγοντες· Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. Καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς· πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτοὺς ἐκαθαρίσθησαν. Εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψε μετὰ φωνῆς μεγάλης δοξάζων τὸν Θεόν, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ εὐχαριστῶν αὐτῷ· καὶ αὐτὸς ἦν Σαμαρείτης. Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· οὐχὶ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; Οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; Οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ Θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος; Καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀναστὰς πορεύου· ἡ πίστις σου σέσωκέ σε
Απόδοση στη νεοελληνική
Τον καιρό εκείνο, καθὼς ἔμπαινε ὁ Ἰησοῦς σ’ ἕνα χωριό, τὸν συνήντησαν δέκα ἄνδρες λεπροί, οἱ ὁποῖοι ἐστάθηκαν λίγο μακρυά, καὶ τοῦ φώναξαν· Ἰησοῦ Διδάσκαλε, ἐλέησέ μας. Ὅταν τοὺς εἶδε, τοὺς εἶπε· Πηγαίνετε νὰ δείξετε τὸν ἑαυτόν σας εἰς τοὺς ἱερεῖς. Καὶ ἐνῷ ἐπήγαιναν, ἐκαθαρίσθησαν. Ἕνας ἀπ’ αὐτούς, ὅταν εἶδε ὄτι ἐθεραπεύθηκε, ἐπέστρεψε δοξάζων τὸν Θεὸν μὲ δυνατὴν φωνὴν καὶ ἔπεσε μὲ τὸ πρόσωπον εἰς τὰ πόδια τοῦ Ἰησοῦ καὶ τὸν εὐχαριστοῦσε· καὶ αὐτὸς ἦτο Σαμαρείτης. Τότε εἶπε ὁ Ἰησοῦς, δὲν ἐκαθαρίσθησαν καὶ οἱ δέκα; Οἱ ἄλλοι ἐννέα ποῦ εἶναι; Κανεὶς δὲν εὑρέθηκε νὰ ἐπιστρέψῃ διὰ νὰ δοξάσῃ τὸν Θεὸν παρὰ αὐτὸς ὁ ἀλλοεθνής; Καὶ εἶπε εἰς αὐτόν· σήκω ἐπάνω καὶ πήγαινε· ἡ πίστις σου σὲ ἔσωσε».
Ἡ λέπρα στὴν Παλαιὰ Διαθήκη καὶ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐκλαμβανόταν ὡς κατάρα, δοσμένη ἀπὸ τὸν Θεό, γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦν οἱ ἀσθενεῖς τὴν ἁμαρτωλότητά τους. Ἐντούτοις ἦταν λάθος ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετώπιζαν τέτοιες καταστάσεις οἱ ἑβραῖοι. Πέραν τῆς δικαιολογημένης ἀπομόνωσης τῶν λεπρῶν ἐξαιτίας τοῦ φόβου ἐξαπλώσεως τῆς λέπρας, ποὺ ἦταν ὄντως μία φοβερὴ καὶ ἀθεράπευτη τότε ἀσθένεια, ἡ ἀντιμετώπιση τῶν ἀσθενῶν περνοῦσε μέσα ἀπὸ τὴν ἀπαξίωση καὶ τὸν χλευασμό, ἀκόμη δὲ καὶ μέσα ἀπὸ τὴν χειροδικία κατὰ τῶν ταλαίπωρων ἀνθρώπων, ποὺ ἦταν ἀναγκασμένοι νὰ ζοῦν ὁμαδικὰ καὶ ἀπομονωμένοι μακρυὰ ἀπὸ τὶς οἰκογένειές τους καὶ τὴν κοινωνία.
Οἱ λεπροὶ τῆς σημερινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς ζητοῦν τὴν ἴαση ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, ἀλλὰ μένουν ἐκεῖ. Ἀναγνωρίζουν τὸ θαῦμα, ἀλλὰ ὄχι Αὐτὸν ποὺ τὸ ἐπιτελεῖ. Πορεύονται πρὸς τοὺς ἱερεῖς, γιὰ νὰ ἐπιβεβαιωθῇ ἀπὸ ἐκείνους ἡ θεραπεία καὶ νὰ ἐπανενταχθοῦν στὴν ὁμαλὴ κοινωνικὴ συμβίωση, ἀλλὰ δὲν ἐπιστρέφουν σὲ Αὐτὸν ποὺ τοὺς προσφέρει τὴν θεραπεία. Ἕνας μόνον ἐξ αὐτῶν προχωρᾶ πέρα ἀπὸ τὸ θαῦμα πρὸς τὸν θαυμαστώσαντα, ἕνας μόνον ὑπερβαίνει τὸ εὐχάριστο γεγονὸς διὰ τῆς εὐχαριστίας καὶ εὐγνωμοσύνης πρὸς τὸν Σωτῆρα.
Ἀπὸ τοὺς δέκα ὁ ἕνας ἐπιστρέφει καὶ σώζεται. Ποῦ εἶναι οἱ ἄλλοι ἐννέα; Ἀφοῦ ἔγινε ἡ δουλειά τους, δὲν χρειάστηκε νὰ ἀναζητήσουν τὸν θεράποντα. Ἔμειναν στὸν ἀτομισμό τους, γιατὶ τὸ συμφέρον τους ἦταν μέχρι ἐκεῖ. Ὁ εὐγνώμων λεπρὸς ἔχει ἀρχοντιὰ καὶ ἀνθρωπιά, οἱ ὑπόλοιποι καταγγέλονται ἐπὶ ἀχαριστίᾳ. Καὶ ἰσχύει στὴν περίπτωσή τους τὸ γνωστὸ ῥητό, ὅτι «οὐδεὶς ἀχαριστότερος τοῦ εὐεργετηθέντος». Ὅμως ὁ Κύριος δὲν ἐπιζητᾶ τὴν εὐγνωμοσύνη σὰν νὰ τὴν ἔχῃ ἀνάγκη· τὴν ἐπιζητᾶ, γιὰ νὰ προχωρήσῃ πιό πέρα ἀπὸ τὴν σωματικὴ θεραπεία, στὴν θεραπεία τῆς ψυχῆς, ποὺ μόνον ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς δέκα λαμβάνει. Διότι καταλαβαίνει μέσα του ὅτι Αὐτὸς ποὺ τοὺς ἐξαποστέλλει πρὸς τοὺς ἱερεῖς τὸ κάνει γιὰ ἕνα καὶ μόνον λόγο· γιὰ νὰ τοὺς δώσῃ τὴν δυνατότητα ἀκόμη καὶ τῆς ἀγνωμοσύνης. Δὲν θὰμποροῦσε ἄραγε νὰ τοὺς θεραπεύσῃ ἐκείνη τὴν στιγμή; Θὰ μποροῦσε βεβαίως· ἀλλὰ θὰ ὑποχρεώνονταν ἄμεσα νὰ Τὸν εὐχαριστήσουν· καὶ αὐτὴ ἡ εὐχαριστία θὰ ἦταν τυπικὴ καὶ ὄχι ἀπὸ καρδίας. Γιατὶ ἡ ἀπὸ καρδίας εὐχαριστία πρὸς τὸν Θεὸ εἶναι ἐλεύθερη ἀπὸ κάθε ἀνάγκη, βγαίνει ἀβίαστα καὶ ἐκφράζεται μὲσα σὲ γαλήνη πνεύματος.
Εἶναι σύνηθες νὰ ἀπαιτοῦμε τὴν εὐγνωμοσύνη ἐκείνων ποὺ ἐμεῖς εὐεργετοῦμε. Διαῤῥήδην ἐπίσης ὅλοι στηλιτεύουμε τὴν στάση τῶν ἑννέα ἀχαρίστων λεπρῶν. Δύσκολα ὅμως ἀντιλαμβανόμαστε τὴν δική μας στάση ἀπέναντι στὶς φανερὲς καὶ ἀφανεῖς εὐεργεσίες τοῦ Θεοῦ. Ὄχι τόσο, ἐπειδὴ εἴμαστε ἐν πρώτοις ἀχάριστοι, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ἔχουμε γυμνασμένα πνευματικὰ αἰσθητήρια, ὥστε νὰ ἀντιληφθοῦμε τὴν ἀπέραντη πρόνοια, ἀγάπη καὶ προστασία τοῦ καλοῦ μας Θεοῦ, ποὺ θέλει νὰ μᾶς προσφέρῃ τὰ πάντα καὶ περισσότερο τὸν ἴδιον Του τὸν Ἑαυτό. Κάθε δευτερόλεπτο τῆς ζωῆς μας δεχόμαστε τὶς εὐλογίες Του ἀφειδῶς καὶ ἐμεῖς στεκόμαστε μόνον εἴτε σὲ αὐτὰ ποὺ ἔρχονται ὡς ἀνταπόκριση στὰ αἰτήματά μας, εἴτε στὶς μεγάλες καὶ ἐμφανεῖς, τουτέστιν ἀδιαμφισβήτητες, εὐεργεσίες Του.
Σὲ κάθε περίπτωση εἶναι σημαντικὸ νὰ εὐχαριστοῦμε τὸν Πατέρα τῶν ἀπείρων ἀγαθῶν δωρεῶν, τῶν πρὸς ἡμᾶς γεγενημένων, ἀκόμη καὶ γιὰ τὰ φαινομενικῶς λυπηρὰ καὶ βαρέα καὶ δύσκολα τῆς ζωῆς μας. Ὁ Θεὸς πάντοτε «τὸ καλὸν ἐργάζεται» καὶ δὲν ὑπάρχει ἡ ἀπειροελάχιστη πιθανότητα ἀπὸ τὴν πλευρά Του νὰ μὴν συνεργῇ στὰ τῆς σωτηρίας καὶ αἰωνίου εὐτυχίας μας. Ἀπὸ τὴν πλευρά μας ἀπαιτεῖται ἐκγύμναση τῶν πνευματικῶν μας αἰσθητηρίων μέσῳ τοῦ πνευματικοῦ καὶ λατρευτικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μας βιώματος, μέσα ἀπὸ τὴν μελέτη τοῦ βίου τῶν ἁγίων, μέσα ἀπὸ τὴν προσευχή, ποὺ ἀνοίγει στὰμάτια μας παράθυρα φωτισμοῦ καὶ ἐπιγνώσεως τῆς ἀλήθειας.
Ἂς ἀναλογιστοῦμε ἔστω κάποια γενικὰ καὶ κάποια εἰδικὰ ἀγαθὰ ποὺ ἀπολαμβάνουμε ἐκ Θεοῦ καὶ ἂς ῥωτήσουμε τὸν ἑαυτό μας: πότε καὶ πόσο Τὸν εὐχαριστήσαμε γιὰ τὴν ζωὴ ποὺ μᾶς χάρισε, ποὺ μᾶς δημιούργησε ἀνθρώπους, ποὺ προνόησε νὰ γεννηθοῦμε κι ὄχι νὰ ἐκτρωθοῦμε, ποὺ μᾶς ἀξίωσε νὰ φτάσουμε σὲ αὐτὴν τὴν ἡλικία, ὅταν ἄλλοι ἄνθρωποι πεθαίνουν νωρίτερα, ποὺ μᾶς ἔδωσε τὴν δυνατότητα νὰ γεννηθοῦμε σὲ μία εὐλογημένη χώρα καὶ νὰ βαπτιστοῦμε ὀρθόδοξοι, ὅταν ἄλλοι λαοὶ ζοῦν μέσα στὰ σκοτάδια τῆς πλάνης καὶ τῶν δαιμονικῶν θρησκειῶν, σὲ χῶρες μὲ ἀπάνθρωπα ἤθη καὶ βάρβαρα ἔθιμα, ποὺ εὐδόκησε νὰ ἔχουμε τὴν Μητέρα Του προστάτιδα καὶ Ὑπέρμαχο Στρατηγό, ὅταν ἔθνη ὁλόκληρα θὰ ἐξαφανιστοῦν ἀπὸ τὸν χάρτη καὶ τὸ ὄνομά τους θὰ σβήσῃ ἀπὸ τὴν ἱστορία; Τὸν εὐχαριστήσαμε ποτὲ ποὺ ἦρθε στὸν κόσμο μας ὡς ἄνθρωπος, ποὺ πόνεσε, ποὺ πέθανε γιὰ χάρη μας καὶ πάτησε τὸν αἰώνιο ἐχθρό μας, τὸν θάνατο; Τὸν εὐχαριστήσαμε γιὰ τὰ ἀμέτρητα θαύματα ποὺ ἐπιτελεῖ μέσῳ τῶν ἁγίων μας;
Ἂν ἀκολουθοῦμε τὸ παράδειγμα τοῦ εὐγνώμονος λεπροῦ, θὰ δρομολογοῦμε ὄχι μόνον τὴν θεραπεία μας, ἀλλὰ καὶ τὴν σωτηρία μας.
