Τρίτη 12 Μαρτίου 2019

Ὁ Ὅσιος Θεοφάνης ὁ Ὁμολογητής Ἐπίσκοπος Σιγριανής.

Ὁ Ὅσιος Θεοφάνης ὁ Ὁμολογητής, γεννήθηκε περὶ τὸ ἔτος 760 μ.Χ. ἀπὸ εὐσεβεῖς καὶ φιλόθεους γονεῖς, τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὴν Θεοδότη. Σὲ ἡλικία ὀκτὼ ἐτῶν ἔμεινε ὀρφανὸς ἀπὸ πατέρα καὶ ἡ μητέρα του ἀνέλαβε τὸ δύσκολο ἔργο τῆς ἀνατροφῆς, τῆς διαπαιδαγωγήσεως καὶ τῆς μορφώσεως τοῦ υἱοῦ της Θεοφάνους.
Ὁ Ὅσιος, κατὰ παράκληση τῆς μητέρας του, νυμφεύθηκε σὲ νεαρὴ ἡλικία τὴν εὐσεβὴ καὶ πλούσια Μεγαλώ. 
Ὁ γάμος αὐτός, ποὺ ἦταν ἀντίθετος γιὰ τὴ μοναχικὴ ζωὴ ποὺ ἐπιθυμοῦσε ὁ Ὅσιος, διαλύθηκε. Ἡ μὲν σύζυγος αὐτοῦ ἔγινε μοναχὴ στὴ μονὴ τῆς Πριγκίπου καὶ μετονομάσθηκε Εἰρήνη, ὁ δὲ Ὅσιος κατέφυγε, τὸ 781 μ.Χ., στὴ μονὴ τοῦ Μεγάλου Ἀγροῦ στὴ Σιγριανὴ καὶ ἐκεῖ ἐκάρη μοναχὸς ὑπὸ τοῦ ἡγουμένου αὐτῆς.Ἀπὸ τὴ μονὴ αὐτή, ὡς λόγιος καὶ ἐνάρετος μοναχός, προσκλήθηκε μαζὶ μὲ ἄλλους ἡγουμένους διαπρεπεῖς, τὸν ἡγούμενο τῆς μονῆς Σακουδίωνος Πλάτωνα, τοὺς μοναχοὺς Νικηφόρο καὶ Νικήτα ἀπὸ τὴ μονὴ Μηδικίου, τὸ μοναχὸ Χριστόφορο ἀπὸ τὴ μονὴ τοῦ Μικροῦ Ἀγροῦ, στὴν Ἑβδόμη Οἰκουμενικὴ Σύνοδο τῆς Νίκαιος, τὸ ἔτος 787 μ.Χ.
Ὅταν ἐπανῆλθε στὴ μονή του, ἐγκατέστησε ἡγούμενο τὸν μοναχὸ Στρατήγιο καὶ ἐκεῖνος ἀποσύρθηκε στὴν ἀπέναντι νῆσο Καλώνυμον, ὅπου ἵδρυσε μεγάλη μονὴ καὶ ἐκεῖ, ἀφοῦ ἐγκαταβίωσε ἐπὶ ἑξαετία, ἀσχολήθηκε μὲ τὴν καλλιγραφία καὶ τὶς συγγραφές. Ἀλλὰ ἀτυχῶς ἡ ὑγεία του προσβλήθηκε ἀπὸ ὀξεῖα λιθίαση.
Σὲ αὐτὴ τὴν χαλεπὴ κατάσταση δὲν παρέλειψε νὰ μεταβεῖ στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅταν προσκλήθηκε ὑπὸ τοῦ Λέοντος τοῦ Ἀρμενίου (813 – 820 μ.Χ.), ὁ ὁποῖος προσπάθησε διὰ τοῦ Πατριάρχη Ἰωσὴφ τοῦ εἰκονομάχου νὰ ἑλκύσει αὐτὸν στὴν αἵρεση τῆς εἰκονομαχίας. Ὁ Ὅσιος φυσικὰ δὲν ἦταν δυνατὸ νὰ ἀποδεχθεῖ μία τέτοια πρόταση καὶ νὰ προδώσει τὴν Ὀρθόδοξη πίστη. 
Ἔτσι τὸν ἔκλεισαν σὲ σκοτεινὸ μέρος καὶ στὴν συνέχεια τὸν ἐξόρισαν στὴ Σαμοθράκη, ὅπου μετὰ ἀπὸ εἴκοσι τρεῖς ἡμέρες κοιμήθηκε μὲ εἰρήνη τὸ ἔτος 815 ἢ κατ’ ἄλλους τὸ 818 μ.Χ. Ἀργότερα οἱ μαθητές του μετεκόμισαν τὰ ἱερὰ λείψανα αὐτοῦ, τὸ ἔτος 822 μ.Χ., στὴ μονή του, ὅπου ἐτελεῖτο ἡ Σύναξη αὐτοῦ, ὅπως καὶ στὴ Μεγάλη Ἐκκλησία.

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Θεῷ τῷ ἐν σώματι, ἐπιφανέντι ἡμῖν, ὁσίως ἐλάτρευσας δι' ἐνάρετου ζωῆς, Θεόφανες Ὅσιε· πᾶσαν γὰρ τὴν προσοῦσαν, ὕπαρξιν ἀπορρίψας, ἄθλους ὁμολογίας, τῇ ἀσκήσει συνάπτεις· ἐντεῦθεν δι' ἀμφοτέρων, φαίνεις τοῖς πέρασι.
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον. Ἦχος πλ. δ’.Ὀρθοδοξίας ὁδηγέ, εὐσεβείας διδάσκαλε καὶ σεμνότητος, τῆς οἰκουμένης ὁ φωστήρ, τῶν μοναζώντων θεόπνευστον ἐγκαλλώπισμα, Θεόφανες σοφέ· ὑπὲρ εἰκόνων ἁγίων ἤθλησας, λύρα τοῦ Πνεύματος, Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. β’. Τὴν ὑπὲρ ἡμῶν.
Τῆς ζωαρχικῆς, τοῦ Λόγου θεοφανείας, σκεῦος ἐκλεκτόν, Θεόφανες καὶ θεράπων, τῷ ἐνθέῳ σου βίῳ, θεόφρον γενόμενος, τὴν Εἰκόνα τὴν ἐνσώματον, τοῦ Χριστοῦ σεπτῶς ἐτίμησας, ὁμιλήσας πολλαῖς θλίψεσιν· ἀνθ’ ὧν θαυμάτων πηγήν, εἴληφας ἐκ Θεοῦ.
Ἕτερον Κοντάκιον. Ἦχος β’. Τὰ ἄνω ζητῶν.Ἐξ ὕψους λαβῶν, τὴν θείαν ἀποκάλυψιν, ἐξῆλθες σπουδῇ, ἐκ μέσου τῶν θορύβων, καὶ μονάσας Ὅσιε· ἐνεργείας θαυμάτων εἴληφας, καὶ προφητείας χαρίσματα, συμβίου καὶ πλούτου στερούμενος.

Μεγαλυνάριον.Τῆς θεοφανείας τῆς μυστικῆς, βίῳ ὑπερτέρῳ, θησαυρίσας τὴν μετοχήν, θέσει ἐθεώθης, Θεοφάνες θεόφρον, καὶ ὤφθης Ἐκκλησίας, στῦλος θεόφωτος

Μ. Τεσσαρακοστή: Πορεία χωρίς μάσκες, μασκαρέματα και μασκαράδες.


sarakos 1

Γράφει ο π. Ηλίας Μάκος

Ξεκίνησε η Μ. Τεσσαρακοστή, την Καθαρά Δευτέρα, και μας προτρέπει η Εκκλησία σε μια πορεία μετάνοιας, για να μην «πεθάνουμε» από ασφυξία, πνιγμένοι μέσα στα νεκρολούλουδα μιας απρόσωπης και απάνθρωπης κοινωνίας.
Για να μην «πεθάνουμε» από έλλειψη οξυγόνου, τυλιγμένοι στα ροδοπέταλα του αισθησιασμού.
Για να πετύχουμε αληθινή μετάνοια, οι πατέρες μας συμβουλεύουν να πετάξουμε τις μάσκες, να απαλλαχτούμε από τα προσωπεία, που φοράμε, να πάψουμε τα μασκαρέματα.
Αυτά τα κάνουμε, χάριν ψυχαγωγίας, μόνο τις Απόκριες.
Από την ίδια τη ζωή μας μπορούμε να καταλάβουμε ότι το να έχουμε προσωπείο και όχι πρόσωπο, είναι μια ψυχική αρρώστια, μια κατάσταση αφύσικη και βασανιστική.
Δεν μας ταιριάζει να έχουμε διπλή ζωή.
Δεν μας αξίζει να παίζουμε ένα διαρκές θέατρο, με πρωταγωνιστή τον εαυτό μας και θεατές τους άλλους.
Φαινόμαστε, όχι όπως είμαστε στην πραγματικότητα, αλλά, όπως θέλουμε οι άλλοι να μας βλέπουν.
Έτσι αλλοιώνεται η ψυχή μας, γινόμαστε άλλοι άνθρωποι.

Με επιμέλεια κρύβουμε, κάτω από το προσωπείο, με το οποίο εμφανιζόμαστε σε γνωστούς και φίλους, το αληθινό πρόσωπό μας.
Με αυτό τον τρόπο, ζούμε αναπόφευκτα την ελεεινότητα του συμβιβασμού.
Ξέρουμε ότι και εμείς φοράμε μάσκες και πως και οι άλλοι φοράνε μάσκες. Και στο τέλος, όλα καλά.
Με μια λέξη, αλληλοκοροϊδευόμαστε.
Να, λοιπόν, γιατί μας είναι χρήσιμη η μετάνοια της Μ. Τεσσαρακοστής.
Διότι, έχει μεγαλύτερη αξία η απλότητα της ταπείνωσης, μέσω της αναγνώρισης των λαθών και των παθών, από την παχυλότητα της υποκρισίας.
Ας μην πληγώνουμε την καρδιά μας, ας μην την πετάμε νεκρή στο πάτωμα.
Θα ήταν άραγε βαρύ να ζητήσουμε από τον εαυτό μας να μην είμαστε ισόβιοι μασκαράδες;
 
Πηγή: romfea.gr

Σάββατο 16 Φεβρουαρίου 2019

Σχόλια στον Απόστολο της Κυριακής. (Τελώνου και Φαρισαίου)




Πνευματικές αναβάσεις


«τα ιερά γράμματα εις σωτηρίαν εν Χριστώ Ιησού»

Εισερχόμαστε σήμερα στην ιερή και ευλογημένη περίοδο του Τριωδίου, η οποία όπως γνωρίζουμε, ολοκληρώνεται με τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, με αποκορύφωμα τα γεγονότα του Πάθους της Μεγάλης Εβδομάδας και την Ανάσταση. Η Εκκλησία μέσα από την ποιμαντική μέριμνά της μάς βοηθά να προετοιμαστούμε κατάλληλα για να εγκολπωθούμε την «καινή ζωή» που μας χαρίζει ο Κύριος. 

Ακριβώς, «οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι Πατέρες της Εκκλησίας» αποτολμούν μια πνευματική βυθομέτρηση, με τον καθορισμό της περιόδου αυτής, προκειμένου ο άνθρωπος με τα κατάλληλα εφόδια να πορευθεί την οδό της σωτηρίας και να βιώσει το Πάθος και την Ανάσταση, ως τα κατ’ εξοχήν γεγονότα που αποκαλύπτουν την αυθεντική ζωή.

Τη σημαντική περίοδο του Τριωδίου ανοίγει η Εκκλησία και με τα ειδικά επιλεγμένα αναγνώσματα, την υμνολογία και γενικά τις λατρευτικές ακολουθίες που μάς προσφέρει ως ευκαιρίες πνευματικής μεταρσίωσης. Παρέχει τα κατάλληλα εφόδια για να εγκολπωθούμε στη ζωή μας τη μετάνοια, ως δυνατότητα αληθινής ζωής και ένωσής μας με τον Χριστό. Η σημερινή πρώτη Κυριακή του Τριωδίου ονομάζεται του Τελώνου και του Φαρισαίου από τη σχετική γνωστή περικοπή. 

Θέλει ακριβώς να μας διδάξει ότι η πνευματική πορεία που διακλαδώνεται μέσα από την αρετή της μετάνοιας, με το τόσο μεγάλο ποιοτικό μέγεθός της, εξαρτάται από τη συναίσθηση της αμαρτωλότητάς μας. Είναι ακριβώς η αντίθετη πορεία από εκείνη της «σκληροκαρδίας», που πηγάζει από το εγώ και την αυτοαξία του ανθρώπου.

Στο αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας ο απόστολος Παύλος μέσω της δικής του προσωπικής εμπειρίας αναδεικνύει το υπόδειγμα του ανθρώπου που αγωνίζεται τον καλό αγώνα της πίστεως. Στην επίγεια πορεία του ο άνθρωπος «περιπατεί διά πίστεως και ου διά είδους». Γι’ αυτό, άλλωστε, και στο δώρο της πίστης φανερώνεται «η τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα» χάρις του Θεού.

Το προσωπικό υπόδειγμα


Προκειμένου να στηρίξει τους πιστούς στον πνευματικό τους αγώνα, ιδιαίτερα την περίοδο αυτή του Τριωδίου, προβάλλει το προσωπικό του υπόδειγμα με τις θείες εμπειρίες του, όπως αυτές αναδύονται στη ζωντανή σχέση του με την αγάπη του Χριστού. Είναι αρκετές οι φορές που μέσα από τις επιστολές του προβάλλει τα όσα αφορούν τον εαυτό του. «Ά και εμάθετε και παρελάβετε και ηκούσατε και είδατε εν εμοί ταύτα πράσσετε» (Φιλιπ. δ΄ 9). Και ακόμα: «Μιμηταί μου γίνεσθε καθώς καγώ Χριστού» (Α΄ Κορ. ια΄ 1).

Η προβολή αυτή σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να παρανοηθεί. Δεν έχει να κάνει με οποιασδήποτε μορφής καταξίωση του εαυτού του έναντι των άλλων ανθρώπων. Αντίθετα, ο Παύλος αισθανόταν τον εαυτό του, ως «έσχατον πάντων αποστόλων» (Α΄ Κορ. ιε΄ 8-9) και ότι «Ιησούς Χριστός ήλθεν εις τον κόσμον αμαρτωλούς σώσαι ων πρώτος ειμί εγώ» (Α΄ Τιμ. α΄ 15). Ο Παύλος προβάλλει το προσωπικό υπόδειγμά του ως χαρακτηριστική περίπτωση νέκρωσης του εγωισμού του και πλήρους παράδοσης του εαυτού του στην αγάπη του Χριστού. Ο απόστολος Παύλος, ως μιμητής του Κυρίου, βίωνε στο πρόσωπό του την «ανακεφαλαίωση» όλων των ανθρώπων εν Χριστώ, ώστε στην ευρυχωρία της καρδιάς του να χωράνε όλοι και όλα.

Τα ιερά γράμματα εις σωτηρία

Αξιοπρόσεκτο είναι ειδικότερα το τελευταίο μέρος του αποστολικού αναγνώσματος. Αφορά μια προτροπή του αποστόλου Παύλου στους ανθρώπους. Τους ζητά συγκεκριμένα να μένουν αμετακίνητοι στην πίστη τους, να ακολουθούν πιστά το παράδειγμα των αγίων ανθρώπων αλλά και να φροντίζουν να τροφοδοτούνται με το λόγο του Θεού, «τα ιερά γράμματα», γιατί είναι αυτά που αφήνουν την ύπαρξη του ανθρώπου να πλημμυρίζεται από την αγάπη του Χριστού και τους σπρώχνουν σε πνευματικά ανεβάσματα. Συνδέει μάλιστα «τα ιερά γράμματα» με τη σωτηρία του ανθρώπου. 

Η εγκόλπωση των «ιερών γραμμάτων» συντελείται κυρίως στο λειτουργικό χώρο και χρόνο της Εκκλησίας. Γι’ αυτό, άλλωστε, το ευαγγέλιο τοποθετείται στην Αγία Τράπεζα, στην προοπτική μιας μεγαλειώδους ιερουργίας που προσφέρει στους πιστούς τη σωτηρία. Βρίσκει το αποκορύφωμά της στην ένωση των πιστών με τον Χριστό που πραγματώνεται με τη συμμετοχή στο Ευχαριστιακό Δείπνο, αλλά και με τους άλλους ανθρώπους σε μια μοναδική κοινωνία αγάπης.

Η εντρύφηση στα «ιερά γράμματα» μεταγγίζει τελικά στον άνθρωπο τη ζώσα γνώση, η οποία τον καταξιώνει στα πιο αυθεντικά πνευματικά βιώματα που συνδέονται με την κατ’ εξοχή ζωή που προσφέρει αφειδώλευτα η αγάπη του Χριστού. Τον καθιστούν κοινωνό της άφθαρτης ζωής του Χριστού. «Ο τον λόγον μου ακούων και πιστεύων τω πέμψαντί με έχει ζωήν αιώνιον» (Ιω. η΄ 52). Επίσης, ο ίδιος ο Κύριος διαβεβαιώνει ότι «εάν τις τον λόγον μου τηρήσει ου μη γεύσηται θανάτου εις τον αιώνα» (Ιω. ε΄ 24).

Αγαπητοί αδελφοί, η προσφορά των ιερών γραμμάτων από την παιδική ηλικία που μεταγγίζει στον άνθρωπο την αληθινή μόρφωση είναι εκ των ων ουκ άνευ. Δεν είναι τυχαίο που το βρέφος μπορεί να βιώνει το μυστήριο της αγάπης από τη νηπιακή ηλικία, χωρίς καμιά γνωσιολογική προϋπόθεση. Υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για να φανερώνεται μέσα από την ύπαρξή του το Πρόσωπο του Κυρίου. Αλλά και ο κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από την ηλικία του, μόνο όταν εντρυφήσει στο μυστήριο της εν Χριστώ κοινωνίας και ένωσης ολοκληρώνεται ως ύπαρξη με αιώνια εμβέλεια. Αυτή ιδιαίτερα η περίοδος του Τριωδίου, στην οποία εισερχόμαστε, προσφέρεται για τέτοιες πνευματικές αναβάσεις. Ας αδράξουμε την ευκαιρία.

Χριστάκης Ευσταθίου, Θεολόγος

Πηγή:  Εκκλησία της Κύπρου