Η Εθελοντική Αιμοδοσία στην Ενορία μας

Πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 22 Μαΐου η 2η Εθελοντική Αιμοδοσία την οποία διοργάνωσε η ενορία μας σε συνεργασία με τον Δήμο Αγίας Βαρβάρας και το Αττικό Νοσοκομείο. Από τις 10.00 το πρωί έως τις 2.00 το μεσημέρι. 

Ο Βίος του Αγίου Κωνσταντίνου

Ως γενέτειρα πόλη του Μεγάλου Κωνσταντίνου αναφέρεται τόσο η Ταρσός της Κιλικίας όσο και το Δρέπανο της Βιθυνίας. Ωστόσο η άποψη που επικρατεί φέρει τον Μέγα Κωνσταντίνο να έχει γεννηθεί στη Ναϊσό της Άνω Μοισίας (σημερινή Νις της Σερβίας). Το ακριβές έτος της γεννήσεώς του δεν είναι γνωστό, θεωρείται όμως ότι γεννήθηκε μεταξύ των ετών 272-288 μ.Χ.

Πατέρας του ήταν ο Κωνστάντιος, που λόγω της χλωμότητος του προσώπου του ονομάσθηκε Χλωρός, και ήταν συγγενής του αυτοκράτορα Κλαυδίου. Μητέρα του ήταν η Αγία Ελένη, θυγατέρα ενός πανδοχέως από το Δρέπανο της Βιθυνίας.

Το 305 μ.Χ. ο Κωνσταντίνος ευρίσκεται στην αυλή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού στη Νικομήδεια με το αξίωμα του χιλίαρχου. Το ίδιο έτος οι δύο Αύγουστοι, Διοκλητιανός και Μαξιμιανός, παραιτούνται από τα αξιώματά τους και αποσύρονται. στο ύπατο αξίωμα του Αυγούστου προάγονται ο Κωνστάντιος ο Χλωρός στη Δύση και ο Γαλέριος στην Ανατολή. Ο Κωνστάντιος ο Χλωρός πέθανε στις 25 Ιουλίου 306 μ.Χ. και ο στρατός ανακήρυξε Αύγουστο τον Μέγα Κωνσταντίνο, κάτι όμως που δεν αποδέχθηκε ο Γαλέριος. Μετά από μια σειρά διαφόρων ιστορικών γεγονότων ο Μέγας Κωνσταντίνος συγκρούεται με τον Μαξέντιο, υιό του Μαξιμιανού, ο οποίος πλεονεκτούσε στρατηγικά, επειδή διέθετε τετραπλάσιο στράτευμα και ο στρατός του Κωνσταντίνου ήταν ήδη καταπονημένος.

Από την πλευρά του ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε κάθε λόγο να αισθάνεται συγκρατημένος. δεν είχε καμία άλλη επιλογή εκτός από την επίκληση της δυνάμεως του Θεού. Ήθελε να προσευχηθεί, να ζητήσει βοήθεια, αλλά καθώς διηγείται ο ιστορικός Ευσέβιος, δεν ήξερε σε ποιόν Θεό να απευθυνθεί. Τότε έφερε νοερά στη σκέψη του όλους αυτούς που μαζί τους συνδιοικούσε την αυτοκρατορία. Όλοι τους, εκτός από τον πατέρα του, πίστευαν σε πολλούς θεούς και όλοι τους είχαν τραγικό τέλος. Άρχισε, λοιπόν, να προσεύχεται στον Θεό, υψώνοντας το δεξί του χέρι και ικετεύοντάς Τον να του αποκαλυφθεί. Ενώ προσευχόταν, διαγράφεται στον ουρανό μία πρωτόγνωρη θεοσημία. Περί τις μεσημβρινές ώρες του ηλίου, κατά το δειλινό δηλαδή, είδε στον ουρανό το τρόπαιο του Σταυρού, που έγραφε «τούτῳ νίκα». Και ενώ προσπαθούσε να κατανοήσει τη σημασία αυτού του μυστηριακού θεάματος, τον κατέλαβε η νύχτα. Τότε εμφανίζεται ο Κύριος στον ύπνο του μαζί με το σύμβολο του Σταυρού και τον προέτρεψε να κατασκευάσει απομίμηση αυτού και να το χρησιμοποιεί ως φυλακτήριο πιο πολέμους.

Έχοντας ως σημαία του το Χριστιανικό λάβαρο, αρχίζει να προελαύνει προς την Ρώμη εκμηδενίζοντας κάθε αντίσταση.

Όταν φθάνει στη Ρώμη ενδιαφέρεται για τους Χριστιανούς της πόλεως. Όμως το ενδιαφέρον του δεν περιορίζεται μόνο σε αυτούς. Πολύ σύντομα πληροφορείται για την πενιχρή κατάσταση της Εκκλησίας της Αφρικής και ενισχύει από το δημόσιο ταμείο τα έργα διακονίας αυτής.

Το Φεβρουάριο του 313 μ.Χ., στα Μεδιόλανα, όπου γίνεται ο γάμος του Λικινίου με την Κωνσταντία, αδελφή του Μεγάλου Κωνσταντίνου, επέρχεται μια ιστορική συμφωνία μεταξύ των δύο ανδρών που καθιερώνει την αρχή της ανεξιθρησκείας.

Τα προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει ο Μέγας Κωνσταντίνος ήσαν πολλά. Η αιρετική διδασκαλία του Αρείου, πρεσβυτέρου της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, ήλθε να ταράξει την ενότητα της Εκκλησίας. Η διδασκαλία αυτή, που ονομάσθηκε αρειανισμός, κατέλυε ουσιαστικά το δόγμα της Τριαδικότητας του Θεού.

Μόλις ο Μέγας Κωνσταντίνος πληροφορήθηκε τα όσα θλιβερά συνέβαιναν στην Αλεξάνδρεια, απέστειλε με τον πνευματικό του σύμβουλο Όσιο, Επίσκοπο Κορδούης της Ισπανίας, επιστολή στον Επίσκοπο Αλεξανδρείας Αλέξανδρο (313 - 328 μ.Χ.) και τον Άρειο. Η προσπάθεια επιλύσεως του θέματος δεν ευδοκίμησε. Έτσι αποφασίσθηκε η σύγκλιση της Α' Οικουμενικής Συνόδου στη Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ.Χ.

Η περιγραφή της εναρκτήριας τελετής από τον ιστορικό Ευσέβιο είναι ομολογουμένως ενδιαφέρουσα. στο μεσαίο οίκο των ανακτόρων είχαν προσέλθει όλοι οι σύνεδροι. Επικρατούσε απόλυτη σιγή και όλοι περίμεναν την είσοδο του αυτοκράτορα, τον οποίο οι περισσότεροι θα έβλεπαν για πρώτη φορά. Ο Κωνσταντίνος εισήλθε ταπεινά, με σεμνότητα και πραότητα. στην ομιλία του προς τη Σύνοδο χαρακτηρίζει τις ενδοεκκλησιαστικές συγκρούσεις ως το μεγαλύτερο δεινό και από τους πολέμους. Ο λόγος του υπήρξε ευθύς και σαφής. Δεν ήθελε να ασχοληθεί παρά μονάχα με θέματα που αφορούσαν στην ορθοτόμηση της πίστεως. Η κρίσιμη φράση του, «περὶ τῆς πίστεως σπουδάσωμεν», διασώζεται σχεδόν από όλους τους ιστορικούς συγγραφείς.

Μετά το πέρας των εργασιών της Συνόδου ο αυτοκράτορας ανέλαβε πρωτοβουλίες για την εδραίωση των αποφάσεών της. Απέστειλε εγκύκλιο επιστολή προς την Εκκλησία της Αιγύπτου, Λιβύης, Πενταπόλεως, Αλεξανδρείας, στην οποία γνωστοποιεί τις αποφάσεις της Συνόδου. Ο ίδιος γνωστοποιεί προς όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας την καταδίκη του Αρείου και απαγορεύει την απόκτηση και την απόκρυψη των συγγραμμάτων του. Η εντυπωσιακή του όμως ενέργεια είναι η επιστολή του προς τον Άρειο. Επιτιμά τον αιρεσιάρχη και τον καταδικάζει με αυστηρότητα για τις κακοδοξίες του.

Όμως περί τα τέλη του 327 μ.Χ. ο Μέγας Κωνσταντίνος καλεί τον Άρειο στα ανάκτορα. Ο αιρεσιάρχης φυσικά δεν χάνει την ευκαιρία και υποβάλλει μία ομολογία γεμάτη από έντεχνες θεολογικές ανακρίβειες, πείθοντας μάλιστα τον Μέγα Κωνσταντίνο ότι αυτή δεν διαφέρει ουσιαστικά από όσα είχε αποφασίσει η Α' Οικουμενική Σύνοδος. Τελικά ο αυτοκράτορας συγκαλεί νέα Σύνοδο, το Νοέμβριο του 327 μ.Χ., η οποία ανακαλεί τον Άρειο από την εξορία και αποκαθιστά τους εξόριστους Επισκόπους Νικομηδείας Ευσέβιο και Νικαίας Θεόγνιο. Η ανάκληση του Αρείου και η αποκατάσταση των περί αυτών πυροδότησε νέες έριδες πιο κόλπους της Εκκλησίας. Ο Επίσκοπος Αλεξανδρείας Αλέξανδρος και στην συνέχεια ο διάδοχός του Μέγας Αθανάσιος αρνούνται να δεχθούν τον Άρειο στην Αλεξάνδρεια. Ο Μέγας Κωνσταντίνος απειλεί με καθαίρεση τον Μέγα Αθανάσιο, ενώ σε Σύνοδο που συνήλθε στην Αντιόχεια το 330 μ.Χ. καθαιρείται και εξορίζεται από τους αιρετικούς ο Άγιος Ευστάθιος, Επίσκοπος Αντιοχείας (τιμάται 21 Φεβρουαρίου). Η Σύνοδος της Τύρου της Συρίας, που συνήλθε το 335 μ.Χ., καταδικάζει ερήμην με την ποινή της καθαιρέσεως τον Μέγα Αθανάσιο, ο οποίος φεύγει, για να συναντήσει τον Μέγα Κωνσταντίνο.

Είναι γεγονός πως ο Μέγας Κωνσταντίνος δεν έδειξε να αποδέχεται το αίτημα του Μεγάλου Αθανασίου για ακρόαση. Πείσθηκε όμως να τον ακούσει, όταν ο Μέγας Αθανάσιος του απηύθυνε την ρήση: «Δικάσει Κύριος ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ». Ο Μέγας Κωνσταντίνος κατενόησε την κατάφωρη αδικία και τις άθλιες μεθοδεύσεις σε βάρος του Μεγάλου Αθανασίου και έκανε δεκτό το αίτημά του νά προσκληθούν όλοι οι συνοδικοί της Τύρου και η διαδικασία να λάβει χώρα ενώπιόν του.

Ο Ευσέβιος Νικομηδείας αγνόησε την αυτοκρατορική εντολή. Πήρε μόνο ελάχιστους από τους συνοδικούς και εμφανίσθηκε στον αυτοκράτορα. Ξέχασε όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες και για πρώτη φορά έθεσε το θέμα της δήθεν παρακωλύσεως της αποστολής σιταριού προς την Βασιλεύουσα. Ο αυτοκράτορας εξοργίζεται και εξορίζει τον Μέγα Αθανάσιο στα Τρέβιρα της Γαλλίας. Παρά ταύτα δεν επικυρώνει την απόφαση της Συνόδου της Τύρου για καθαίρεση και ούτε διατάσσει την αναπλήρωση του επισκοπικού θρόνου της Αλεξάνδρειας.

Η τελευταία περίοδος της ζωής του Μεγάλου Κωνσταντίνου είναι αυτή που τον καταξιώνει στην εκκλησιαστική συνείδηση και τον οδηγεί στο απόγειο της πνευματικής του πορείας. Ο Άγιος, κατά τον Απρίλιο του 337 μ.Χ., αισθάνεται τα πρώτα σοβαρά συμπτώματα κάποιας ασθένειας. Οι πηγές μάς πληροφορούν πως ο Μέγας Κωνσταντίνος κατέφυγε σε ιαματικά λουτρά. Βλέποντας όμως την υγεία του να επιδεινώνεται θεώρησε σκόπιμο να μεταβεί στην πόλη Ελενόπολη της Βιθυνίας, που είχε ονομασθεί έτσι λόγω της Αγίας μητέρας του. Εκεί παρέμεινε στο ναό των Μαρτύρων, όπου ανέπεμπε ικετήριες ευχές και λιτανείες προς τον Θεό. Ο Μέγας Κωνσταντίνος αντιλαμβάνεται πως η επίγεια ζωή του πλησιάζει στο τέλος της. Η μνήμη του θανάτου καλλιεργείται στην καρδιά του και τον οδηγεί στο μυστήριο της μετάνοιας και του βαπτίσματος. Μετά από αυτά καταφεύγει σε κάποιο προάστιο της Νικομήδειας, συγκαλεί τους Επισκόπους και τους απευθύνει τον εξής λόγο: «Αυτός ήταν ο καιρός που προσδοκούσα από παλιά και διψούσα και ευχόμουν να καταξιωθώ της εν Θεώ σωτηρίας. Ήλθε η ώρα να απολαύσουμε και εμείς την αθανατοποιό σφραγίδα, ήλθε η ώρα να συμμετάσχουμε στο σωτήριο σφράγισμα, πράγμα που κάποτε επιθυμούσα να κάνω στα ρείθρα του Ιορδάνου, στα οποία, όπως παραδίδεται, ο Σωτήρας μας έλαβε το βάπτισμα εις ημέτερον τύπον. Ο Θεός όμως, που γνωρίζει το συμφέρον, μας αξιώνει να λάβουμε το βάπτισμα εδώ. Ας μην υπάρχει λοιπόν καμία αμφιβολία. Γιατί και εάν ακόμη είναι θέλημα του Κυρίου της ζωής και του θανάτου να συνεχισθεί η επίγεια ζωή μας και να συνυπάρχω με το λαό του Θεού, θα πλαισιώσω τη ζωή μου με όλους εκείνους τους κανόνες που αρμόζουν στον Θεό».

Μετά το βάπτισμα ο Άγιος Κωνσταντίνος δεν ξαναφόρεσε τον αυτοκρατορικό χιτώνα, αλλά παρέμεινε ενδεδυμένος με το λευκό ένδυμα του βαπτίσματος, μέχρι την ημέρα της κοιμήσεώς του το 337 μ.Χ. Ήταν η ημέρα εορτασμού της Πεντηκοστής, γράφει ο ιστορικός Ευσέβιος.

Είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος με τον οποίο περιγράφει ο Ευσέβιος τα γεγονότα, τα οποία ακολούθησαν την κοίμηση του Αγίου. Όλοι οι σωματοφύλακες του αυτοκράτορα, αφού έσχισαν τα ρούχα τους και έπεσαν στο έδαφος, έκλαιγαν και φώναζαν δυνατά, σαν να μην έχαναν το βασιλέα τους, αλλά τον πατέρα τους. Οι ταξίαρχοι και οι λοχαγοί έκλαιγαν τον ευεργέτη τους. Οι δήμοι ήσαν λυπημένοι και κάθε κάτοικος της Κωνσταντινουπόλεως πενθούσε, σαν να έχανε το κοινό αγαθό.

Αφού οι στρατιωτικοί τοποθέτησαν το σκήνωμα του Αγίου σε χρυσή λάρνακα, το μετέφεραν στην Κωνσταντινούπολη και το εναπέθεσαν σε βάθρο στον βασιλικό οίκο. Το ιερό λείψανό του ενταφιάσθηκε στο ναό των Αγίων Αποστόλων.

Δίκαια η ιστορία τον ονόμασε Μέγα και η Εκκλησία Ισαπόστολο.

Σημείωση: Σύμφωνα με άλλες πηγές, ο Άγιος Κωνσταντίνος κατηχήθηκε και βαπτίστηκε από τον Άγιο Σιλβέστρο, Πάπα Ρώμης (βλέπε 2 Ιανουαρίου). Διαβάστε εδώ την πολύ ωραία ανάλυση του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη σχετικά με το θέμα αυτό.

Η Αγία Ελένη γεννήθηκε στο Δρέπανο της Βιθυνίας της Μικράς Ασίας περί το 247 μ.Χ. Φαίνεται ότι ήταν ταπεινής καταγωγής. στην ιστοριογραφία υπάρχει σχετική διχογνωμία ως προς το αν η μητέρα του Αγίου Κωνσταντίνου υπήρξε σύζυγος ή νόμιμη παλλακίδα του Κωνσταντίου του Χλωρού.

Μεταξύ των ετών 272 - 288 μ.Χ. γέννησε στη Ναϊσό της Μοισίας τον Κωνσταντίνο. Όταν, πέντε έτη αργότερα, ο Κωνσταντίνος Χλωρός έγινε Καίσαρας από τον Διοκλητιανό, αναγκάσθηκε να την απομακρύνει, για να συζευχθεί τη Θεοδώρα, θετή κόρη του αυτοκράτορα Μαξιμιανού, και να έχει έτσι το συγγενικό εκείνο δεσμό, ο οποίος θα εξασφάλιζε τη στερεότητα του Διοκλητιανού τετραρχικού συστήματος. Παρά το γεγονός αυτό ο Μέγας Κωνσταντίνος τιμούσε ιδιαίτερα τη μητέρα του. Της απένειμε τον τίτλο της αυγούστης, έθεσε τη μορφή της επί νομισμάτων και έδωσε το όνομά της σε μία πόλη της Βιθυνίας.

Η Αγία έδειξε την ευσέβειά της με πολλές ευεργεσίες και την ανοικοδόμηση νέων Εκκλησιών στη Ρώμη (Τιμίου Σταυρού), στην Κωνσταντινούπολη (Αγίων Αποστόλων), στη Βηθλεέμ (βασιλική της Γεννήσεως) και επί του Όρους των Ελαιών (βασιλική της Γεθσημανή). Η Αγία Ελένη πήγε το 326 μ.Χ. στην Ιερουσαλήμ, όπου «μὲ μέγαν κόπον καὶ πολλὴν ἔξοδον καὶ φοβερίσματα ηὗρεν τὸν τίμιον σταυρὸν καὶ τοὺς ἄλλους δύο σταυροὺς τῶν ληστῶν», όπως γράφει ο Κύπριος Χρονογράφος Λεόντιος Μαχαιράς. Επιστρέφοντας στην Κωνσταντινούπολη, ένα χρόνο μετά την εύρεση του Τιμίου Σταυρού του Κυρίου, η Αγία Ελένη πέρασε και από την Κύπρο.

Η Αγία Ελένη κοιμήθηκε με ειρήνη μάλλον το 327 μ.Χ. σε ηλικία ογδόντα ετών. Ο ιστορικός Ευσέβιος γράφει ότι η Αγία προαισθάνθηκε το θάνατό της και με διαθήκη άφησε την περιουσία της στον υιό της και τους εγγονούς της.

Όπως ήταν φυσικό ο υιός της μετέφερε το τίμιο λείψανό της στην Κωνσταντινούπολη και την ενταφίασε στο ναό των Αγίων Αποστόλων.

Η Σύναξη αυτών ετελείτο στη Μεγάλη Εκκλησία, στο ναό των Αγίων Αποστόλων και στον ιερό ναό αυτών στην κινστέρνα του Βώνου.

Οι Βυζαντινοί τιμούσαν ιδιαίτερα τον Μέγα Κωνσταντίνο και την Αγία Ελένη. Απόδειξη τούτου αποτελεί το γεγονός ότι κατά το Μεσαίωνα ήταν πολύ δημοφιλής στους Βυζαντινούς η απεικόνιση του πρώτου Χριστιανού βασιλέως με τη μητέρα του, που κρατούσαν στο μέσον Σταυρό. Η παράδοση αυτή διατηρείται μέχρι και σήμερα με τα κωνσταντινάτα.

Η Εκκλησία τιμώντας την γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού.

Τα ‘’Δίπτυχα της Εκκλησίας της Ελλάδος 2015’’ (έκδοσις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος) ‘’έχουν αφιερωθή, Συνοδική Διαγνώμη, εις την γενοκτονίαν του Ποντιακού Ελληνισμού επί τη συμπληρώσει εκατονταετηρίδος από της απαρχής των διώξεων και εκκαθαρίσεων (1915) των Ελλήνων του Πόντου και των λοιπών περιοχών της Ανατολής’’ (σελ. 5).

Το εισαγωγικό σημείωμα με τίτλο ‘’Τα άμωμα σφάγια του Ελληνισμού του Πόντου’’, με ανάθεση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, ‘’συνέταξεν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Παύλος ως επίγονος προσφύγων εκ του μαρτυρικού Πόντου’’ (σελ. 5).

Στο σημείωμα ο Σεβ. Δράμας κ. Παύλος προτάσσει τον αποστολικό λόγο: ‘’ελιθάσθησαν, επρίσθησαν, επειράσθησαν, εν φόνω μαχαίρας απέθανον, περιήλθον εν μηλωταίς, εν αιγείοις δέρμασιν, υστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι… Εβρ. 11,37’’, (σελ. 7). Λιθοβολήθηκαν, πριονίστηκαν, πέρασαν δοκιμασίες, θανατώθηκαν με μαχαίρια, περιπλανήθηκαν ντυμένοι με προβιές και κατσικίσια δέρματα, έζησαν σε στερήσεις, υπέφεραν καταπιέσεις, θλίψεις και κακουχίες. Η αναφορά αυτή στον αποστολικό λόγο συμπυκνώνει και ιεροποιεί όλο το απερίγραπτο δράμα των χριστιανικών πληθυσμών του Πόντου και της Μικρασίας.

Μέσα στις 25 σελίδες του σημειώματός του ο Σεβ. παραθέτει με τον πιο αδρό τρόπο τους εξευτελισμούς και τα πάνδεινα (για τα οποία φρικιά ο νους του ανθρώπου) που υπέστησαν οι κυνηγημένοι πληθυσμοί από την καταδιωκτική μανία των φανατισμένων και υποστηριζόμενων από τους ισχυρούς της γης και από τις τουρκικές κρατικές αρχές, άτακτων στιφών, των τσετών αλλά και από κρατικούς επισήμους.

Το προλογικό σημείωμα περιλαμβάνει τον πρόλογο και 4 κεφάλαια.

Στον πρόλογο, για την αθλιότητα των γεγονότων, αποδίδεται ιστορική ευθύνη στη Γερμανία: ‘’Η ιστορία μαρτυρεί ότι η Γερμανία του Κάιζερ είναι ο ηθικός αυτουργός των εγκλημάτων κατά των εν Τουρκία χριστιανών και πάντων των Ελλήνων. Η Γερμανία δεν εδίστασε να ενδώση εις τας απαιτήσεις του παντουρκισμού και εις βάρος των χριστιανικών λαών της Ανατολής’’ (σελ. 8).

Στο κεφάλαιο 1, με τίτλο: ‘’Ο α’ παγκόσμιος πόλεμος. Η σφαγή των Αρμενίων’’, ο Σεβ. Δράμας περιγράφει όλη την ασύλληπτη βαρβαρότητα: ‘’Το καλοκαίρι του 1915 το αρμενικόν έθνος της Μικράς Ασίας και του Πόντου εκηρύχθη εκτός νόμου και παρεδόθη εις τας αγρίας ορμάς και τα κτηνώδη ένστικτα της τουρκικής φυλής. .. Τα στρατιωτικά και αστυνομικά όργανα συνελλάμβανον τας οικογενείας των Αρμενίων, τας ωδήγουν έξωθι των πόλεων και των χωρίων και τας παρέδιδον εις τα άτακτα στίφη των τσετών, άτινα τας έσφαζον με μαχαίρας, πελέκεις, ρόπαλα και ξιφολόγχας και παντός είδους αιχμηρά όργανα. Τους ετυφέκιζον, τους έκαιον ζωντανούς και τους ηκρωτηρίαζον…Αι ωραιότεραι των γυναικών επεδίδοντο εις φρικτοτάτους βιασμούς και ακατανόμαστα όργια μέχρις εξαντλήσεως των θυμάτων των, άτινα τελικώς κατεσφάζοντο και τα πτώματά των ερρίπτοντο εις την θάλασσαν, εις διάφορα ποτάμια και τας άκρας των δρόμων’’ (σελ. 12). Η λέξη φρίκη ωχριά μπροστά στις πράξεις.

Βαρβαρότητα και απεχθέστατες πράξεις που επαναλήφθηκαν (χωρίς ντροπή, ανάνηψη και ανάληψη ευθυνών ούτε από την τουρκική εξουσία ούτε από το φανατισμένο όχλο ούτε από τη διεθνή κοινότητα) και επί του ελληνικού γένους του Πόντου και της Μικρασίας, όπως στα υπόλοιπα 2, 3 και 4 κεφάλαια του σημειώματός του αναφέρει με στοιχεία, ονόματα, τόπους και χρονολογίες ο Σεβ. Δράμας κ. Παύλος.

Στο κεφάλαιο 2, με τίτλο: ‘’Η τραγωδία των Ελλήνων του Πόντου’’, αναφέρεται ο Σεβ. με συγκεκριμένα στοιχεία στο ‘’σχέδιο εξοντώσεως’’ του ελληνικού πληθυσμού, του οποίου (σχεδίου) ‘’κύριος εμπνευστής και καθοδηγητής ήτο ο Γερμανός στρατηγός Liman von Sanders’’. (σελ. 13). ‘’Ο Πόντος τότε ήτο διηρημένος εις εξ (6) μητροπολιτικάς επαρχίας: Τραπεζούντος, Χαλδίας, Κολωνίας, Νεοκαισαρείας, Αμασείας και Ροδοπόλεως’’ (σελ. 15). Το σχέδιο εξόντωσης ‘’εφηρμόσθη εις ολόκληρον τον Πόντον κατά τα τέλη Απριλίου 1916 και έλαβε τεραστίας διαστάσεις τον χειμώνα του έτους 1916-1917’’ (σελ. 13). Τα θύματα υπήρξαν πολλά: ‘’Από της ενάρξεως του πολέμου μέχρι του Μαρτίου 1924 (οι Έλληνες του Πόντου, σφαγιασθέντες και εξολοθρευθέντες) οι φονευθέντες, απαγχονισθέντες και αποθανόντες εκ πείνης, ασθενειών, κακουχιών και εκτοπίσεων ανέρχονται εις τριακοσίας πεντήκοντα τρεις χιλιάδες (353.000)’’. (σελ. 16).

Στο κεφ. 3 με τίτλο: ‘’Τα μαρτύρια των Ελλήνων της Μητροπόλεως Ροδοπόλεως’’, γίνεται εκτενής αναφορά στις διώξεις των κατοίκων ‘’της περιφερείας αυτής οι οποίοι υπέστησαν τα πάνδεινα…’’. (σελ. 17). Τέτοιες ήταν οι φρικαλεότητες των ατάκτων, ώστε ‘’οι εξέχοντες του Τζεβιζλίκ Τούρκοι έντρομοι κατήλθον εις Τραπεζούντα διαμαρτυρόμενοι διά τα ανήκουστα ταύτα μέτρα, τονίζοντες εις τας αρχάς ότι: το Τζεβιζλίκ κράζει προς τον ουρανόν καθ’ ημών. Θα είμεθα καταδικασμένοι μεταξύ των εθνών’’ (σελ. 22). Η δίκαιη διαμαρτυρία τους έπεσε στο κενό: ‘’Εις μάτην όμως διεμαρτύροντο, διότι αι διαταγαί, άνωθεν προερχόμεναι, την εξόντωσιν των Ελλήνων επεδίωκον και ήσαν ρηταί’’ (σελ. 22).

Στο κεφ. 4, με τίτλο: ‘’Η καταστροφή των τριών Πατριαρχικών και Σταυροπηγιακών μονών του Πόντου’’, αναφέρεται στα ‘’τρία μεγάλα μοναστήρια του Πόντου, του Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος, της Παναγίας Σουμελά και του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα’’ (σελ. 28) στην προσφορά τους στο λαό και στις λεηλασίες, τις καταστροφές, τους τουφεκισμούς και τις σφαγές μοναχών και ειρηνικών πληθυσμών που ζητούσαν εναγωνίως προστασία σε αυτά.

Το σημείωμα του Σεβ. κ. Παύλου τελειώνει με την αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάνης (30 Ιανουαρίου του 1923) ‘’περί ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας’’ (σελ. 33). Με τη Συνθήκη, γράφει ο Σεβ., ‘’εκρίθη η τύχη του υποδούλου ελληνισμού του μικρασιατικού χώρου και αι χώραι εκείναι, αίτινες επί χιλιετίας υπήρξαν κοιτίδες του εθνικού μας βίου, μεγαλείου και πολιτισμού του αυτοδημιούργητου ελληνισμού κατεδικάσθησαν εις ερήμωσιν. Αι παντός είδους ατιμώσεις, αι σφαγαί και οι εξανδραποδισμοί και οι επαχθείς διωγμοί, τους οποίους υπέστησαν οι Έλληνες του Πόντου και της Μικράς Ασίας ενομιμοποιήθησαν’’ (σελ. 34).

Στον επίλογο του σημειώματος ο Σεβ. Δράμας κ. Παύλος αναφέρεται σε δυο σημαντικές προσωπικότητες από τον τουρκικό και τον ελληνικό χώρο: στον Τούρκο διανοούμενο Ali Ertem και στον Μητροπολίτη Τραπεζούντος Χρύσανθο.

Ο πρώτος (ο Ali Ertem) διαμένει στην Φραγκφούρτη της Γερμανίας, είναι πρόεδρος του ‘’Συλλόγου ενάντια στη γενοκτονία’’ και το 2002 προλογίζοντας το 14τομο έργο του καθηγητή Κωνσταντίνου Φωτιάδη ‘’Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου’’ προβαίνει σε καταγγελία προς το τουρκικό κράτος για τις απάνθρωπες πράξεις του στους πληθυσμούς του Πόντου και της Μικρασίας και επισημαίνει τους μελλοντικούς πιθανούς κινδύνους από τη ‘’στάση αυτή του κράτους στην Τουρκία που προωθεί την κοινωνική κατάπτωση και καταστρέφει το μέλλον μας’’ (σελ. 35). ‘’Η τουρκική δημοκρατία (γράφει ο Τούρκος Ali Ertem) ως νόμιμος διάδοχος της οθωμανικής αυτοκρατορίας έχει την ηθική, πολιτική και νομική ευθύνη για τα εγκλήματα των Νεοτούρκων, έστω κι αν προσπαθεί να αποποιηθεί την ευθύνη…’’ (σελ. 36). Γνωρίζοντας τον σκληρό πυρήνα του τουρκικού κράτους και την απέλπιδα προσφυγή σ’ αυτό, προσφεύγει στη διεθνή κοινότητα: ‘’Είναι αδύνατο δίχως πίεση της δημοκρατικής διεθνούς γνώμης, χωρίς διεθνή υποστήριξη των δημοκρατικών δυνάμεων στην Τουρκία και το εξωτερικό να σπάσει αυτό το ταμπού. Παρακαλούμε όλους τους δημοκρατικούς-προοδευτικούς θεσμούς και προσωπικότητες να στηρίξουν την επιθυμία μας, δηλαδή την απαίτηση για αναγνώριση της γενοκτονίας και την απαίτηση για δικαιοσύνη και δίκαιο σ’ αυτούς που το δικαιούνται’’. (σελ. 37). Ali Ertem, Τούρκος διανοούμενος. Να μια καλή ευκαιρία για την ελληνική διανόηση: να ξεκινήσει ένα διάλογο αλήθειας, δικαιοσύνης και ειρήνης.

Το σημείωμα κλείνει με τη διαπίστωση του Μητροπολίτη Τραπεζούντος Χρύσανθου, για τα αίτια της καταστροφής, όπως περιγράφεται στο έργο του ‘’Η Εκκλησία της Τραπεζούντος’’. Γράφει τις πικρές αλήθειες:

‘’Τη ενόχω συνεργία δύο μεγάλων χριστιανικών Δυνάμεων της Δύσεως, της Γερμανίας και της Αυστρίας, κατά τα έτη 1914-1918 εσφάγη υπό των Νεοτούρκων ολόκληρον έθνος, το Αρμενικόν και εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων βιαίως απεσπάσθησαν από των εστιών αυτών και απέθανον εν τη εξορία’’ (σελ. 37).

‘’Τη ενόχω συνεργία των συμμάχων χριστιανικών Δυνάμεων της Δύσεως κατά τα έτη 1919-1922 το εθνικόν κίνημα των Τούρκων του Μουσταφά Κεμάλ πασά συνεπλήρωσε το έργον των Νεοτούρκων και κατά εκατοντάδας απηγχονίζοντο Έλληνες κληρικοί και πρόκριτοι του Πόντου…ενώ χιλιάδες άλλαι στρατευσίμων νέων κατεδικάζοντο εις τον διά της πείνης και των ταλαιπωριών θάνατον εν τη εξορία’’ (σελ. 37).

Το αποτέλεσμα ήταν οδυνηρό: ‘’Και επήλθε κατά τον Αύγουστον του 1922 η Μικρασιατική καταστροφή και επηκολούθησεν εν έτει 1923 η ανταλλαγή των πληθυσμών και η εντεύθεν ερήμωσις του Πόντου, Μικράς Ασίας και Θράκης και η καταστροφή ολόκληρου χριστιανικού πολιτισμού’’ (σελ. 37-38).

Η ελληνική διανόηση και πολιτική, οι πολιτιστικοί σύλλογοι και άλλες προσωπικότητες, ας αναπτύξουν πρωτοβουλίες και δράσεις με πίστη και τόλμη. Εξ άλλου ερείσματα καλής προαιρέσεως υπάρχουν παντού. Σε όλα τα έθνη και σε όλους τους λαούς. Ωστόσο ‘’μέχρι της σήμερον αι ψυχαί όλων αυτών των αμώμων θυμάτων….. πτερυγίζουν ανά τους θόλους του ουρανού και επιμόνως δονούν τας Πύλας του, ζητούσαι την επανόρθωσιν… και την αποκατάστασιν της δικαιοσύνης’’ (σελ. 34).

Για όλα τα παραπάνω ευχαριστούμε τον άγιο Δράμας. Ο Θεός να τον έχει καλά.

π. Κωνσταντίνος Ι. Κώστας, παπαδάσκαλος (19-1-2015)

Μετάνοια είναι η επιστροφή στο σπίτι του Πατέρα μας, εκεί από όπου φύγαμε

[Προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/23ABTWI]

Τώρα ας δούμε: μετάνοια τι είναι; Μετάνοια σημαίνει ότι κατάλαβα ότι έφυγα από την ζωή και τώρα είμαι στον θάνατο. Και τι πρέπει να κάνω; Να επιστρέψω «όθεν εξήλθον» που λέει, να ξαναγυρίσω εκεί από όπου έφυγα. Τι είναι αυτό; Να γυρίσω ξανά στο σπίτι του πατέρα μου. Ποιος είναι ο πατέρας μου; Ο Χριστός. Θυμηθείτε την παραβολή του ασώτου. Είναι το 15 κεφάλαιο του Κατά Λουκάν Ευαγγελίου. Διαβάστε το πολλές φορές. Έχει κι άλλα δύο παραδείγματα εκεί. Την παραβολή με το πρόβατο που χάθηκε στα βουνά και την παραβολή με τη δραχμή που είχε μια κυρία και την έχασε κλπ, και το τρίτο κομμάτι είναι η παραβολή του ασώτου. Η παραβολή περιγράφει ακριβώς αυτό το σωστό τρόπο μετανοίας. Δηλαδή επιστροφής στο σπίτι του πατέρα μου. Άμα κανείς δεν το κατανοήσει αυτό από κει και μετά θα μείνει η μετάνοια ακριβώς ένα νοσηρό μετάνοιωμα και δεν θ  ἀλλάξει τίποτα. Θα συχτιρίσουμε τον εαυτό μας πολλές φορές και θα μείνουμε εκεί που είμαστε. Ενώ η μετάνοια σημαίνει επιστρέφω εκεί απ  ὅπου έφυγα. Επιστρέφω ξανά στο σπίτι του πατέρα μου, αναγνωρίζω τον πατέρα μου ως ζωή και επιστρέφω σ  Αὐτόν, γιατί μένοντας μακρυά του πεθαίνω. Και είπα πιο πριν υπάρχουν δύο πρόσωπα στην ιστορία του Χριστού που προσδιορίζουν την κατάσταση.

Τον ένα πρόσωπο είναι ο Ιούδας και το άλλο πρόσωπο είναι ο Πέτρος. Φαντάζεστε ότι ο Ιούδας ήταν ένας αναίσθητος και ασυνείδητος ο οποίος εν ψυχρώ πήγε και Τον πρόδωσε. Γιατί αυτοκτόνησε; Αναίσθητοι άνθρωποι δεν αυτοκτονούν. Αν θέλετε ευαίσθητοι αυτοκτονούν. Αλλά η ευαισθησία δεν σημαίνει απαραιτήτως προσόν. Ούτε είναι ποιότητα. Μπορεί να είναι ένας εγωισμός εκλεπτυσμένος. Αυτός, λοιπόν, ο άνθρωπος μπαίνοντας σ  αὐτήν την λογική του μετανοιώματος συχτήρισε τον εαυτό του και είπε: «Έλεος, ρε, συ. Τι έκανα; Για 30 δεκάρες πούλησα Αυτόν με τον οποίο έφαγα ψωμί κι αλάτι για τρία χρόνια. Γιατί; Με ξεχώρισε από τους άλλους; Μου συμπεριφέρθηκε σκάρτα; Και γω πήγα και τον πούλησα για 30 δεκάρες;» Και πνιγμένος μέσα στις εγωιστικές του τύψεις, στις ενοχές που γέννησε στην ψυχή του αυτή η πράξη, οδηγήθηκε σε ένα αδιέξοδο και το αδιέξοδο τον έφερε στην τραγωδία της αυτοκτονίας.

Ο Πέτρος είχε κάνει ίσως χειρότερα πράγματα από τον Ιούδα. Ο Ιούδας είχε κι ένα πάθος ο έρημος και προσπαθώντας να το ικανοποιήση βρέθηκε σ  αὐτή τη τραγωδία. Ο Πέτρος ορκιζόταν μπροστά στα κοριτσόπουλα, γέρος άνθρωπος, 50 χρόνων, ότι, μα τον Θεό, δεν τον ξέρω. Ήταν αδιανόητο πράγμα για Εβραίο να ορκιστεί. Θυμηθείτε την εντολή που έλεγε «ου λήψει το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω». Και τώρα μπροστά σε ένα κοριτσόπουλο, μια δούλη μικρή, που του λέει «Α! και συ απ  αὐτούς παρέα τους είσαι. Σε καταλαβαίνω και από την ομιλία σου Γαλιλαίος είσαι», αυτός να ορκίζεται, να καταναθεματίζει και να ομνύει, ότι δεν Τον ξέρω. Μετά από το γεγονός κι εκείνος βρέθηκε στην ίδια κατάσταση ενοχών. Όμως οι ενοχές του δεν μπήκαν στο αδιέξοδο των τύψεων των προσωπικών. Κατάλαβε ότι έκανα το λάθος της ζωής μου. Όμως αν μείνω εδώ τα πράγματα θα πάνε πολύ στραβά και πρέπει να επιστρέψω στο σπίτι του πατέρα μου. Ο ένας είχε τύψεις και μετανοιώματα, ο άλλος είχε μετάνοια σωστή και επιστροφή. Γιατί μετάνοια ακριβώς αυτό σημαίνει: την επιστροφή στο σπίτι του πατέρα μου, εκεί απ  ὅπου έφυγα.

Αν αυτό δεν το καταλάβουμε, δεν θα μπορέσουμε να περπατήσουμε μέσα μας την μετάνοια. Είναι μοιραίο ότι στην αρχή, όταν κανείς κάνει ένα λάθος, θα γεννηθεί μέσα στην ψυχή του ενοχικό βίωμα, ενοχικό αίσθημα. Θα καταλάβει ότι είναι ένοχος. Όταν αυτό όμως δεν καλλιεργηθεί ούτως ώστε από ενοχή, εγωιστική αν θέλετε μερικές φορές, από ένα στείρο μετάνοιωμα που δεν γεννάει τίποτα δεν μεταφερθεί στο να γίνει μια μετάνοια, που σημαίνει να καταλάβω ότι αυτό που έκανα ήταν θάνατος και λάθος και κάτι που εμένα, όχι τον Θεό, ζημιώνει. Από την αμαρτία μου δεν ζημιώνεται κανείς άλλος παρά μόνον εγώ, τότε κινδυνεύει γι  ὅλα τα ενδεχόμενα.

αρχιμ. Θεοδόσιος Μαρτζούχος, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου Πρεβέζης

Η Κυριακή των Μυροφόρων

Η δεύτερη Κυριακή μετά το Πάσχα είναι αφιερωμένη στις Μυροφόρες σ’ εκείνες τις γυναίκες οι οποίες, τηρώντας τα ιουδαϊκά έθιμα πήγαν να μυρώσουν το νεκρό σώμα του δασκάλου τους, του Ιησού.

Ο Κύριός μας, όπως τουλάχιστον γνώριζαν οι γυναίκες αυτές, είχε αποκαθηλωθεί από τον Σταυρό από τον Ιωσήφ, που ήταν άρχοντας στην περιοχή της Ιουδαίας που ονομαζόταν Αριμαθαία. Ο άρχοντας αυτός ζήτησε την άδεια από τον Πιλάτο να πάρει το σώμα του Ιησού και να το ενταφιάσει. Πράγματι, το πήρε και το έβαλε σε έναν τάφο, όπου κανένας δεν είχε ταφεί μέχρι τότε.

Εδώ, θα πούμε ότι δεν πρέπει να έχουμε στον νου μας έναν τάφο σαν αυτούς που υπάρχουν σήμερα στα χριστιανικά κοιμητήρια, τα νεκροταφεία. Οι Ιουδαίοι, και γενικότερα οι Εβραίοι, θάβουν τους νεκρούς τους σε τάφους θολωτούς, κάτι σαν σπηλιά. Για να το καταλάβετε, θυμηθείτε την εικόνα της Ανάστασης του Λαζάρου. Επίσης, δεν βάζουν τους νεκρούς μέσα σε φέρετρο, αλλά τους τυλίγουν με τα σάβανα, που είναι φαρδιές λωρίδες από λευκά πανιά. Αφού τους βάλουν μέσα στον τάφο, τον κλείνουν. Έτσι έκλεισαν και τον Τάφο του Κυρίου μας με μια πολύ μεγάλη πέτρα.

Σύμφωνα με τα έθιμα, μερικές μέρες μετά τον θάνατο κάθε ανθρώπου, έπρεπε να πάνε στον τάφο του και να αλείψουν με αρώματα (μύρα) το νεκρό σώμα του, σε ένδειξη σεβασμού, τιμής αλλά και ευχαριστίας. Το ίδιο ακριβώς θέλησαν να κάνουν και οι μαθήτριες του Κυρίου. Αλλά κανείς άνδρας δεν τις ακολουθούσε, κι οι ίδιες αισθάνονταν πολύ αδύναμες για να κυλήσουν τη μεγάλη πέτρα, που είχε μπει σαν πόρτα μπροστά στην είσοδο του Τάφου. Κι ήταν μεγάλη η έκπληξή τους όταν αντίκρισαν την πέτρα να είναι πεσμένη κάτω. Διστακτικά μπήκαν μέσα στον Τάφο κι είδαν έναν Άγγελο, που τις ανάγγειλε την Ανάσταση του δασκάλου τους και τις έστειλε να το πουν και στους μαθητές. Έτσι οι Μυροφόρες έγιναν οι πρώτες που αξιώθηκαν να μάθουν  για την Ανάσταση.

Ο Άγιος Αχίλλιος Αρχιεπίσκοπος Λαρίσης

Ο άγιος Αχίλλειος γεννήθηκε περί το 270 στην Καππαδοκία από ευσεβείς γονείς. Έλαβε σπουδαία χριστιανική και θύραθεν μόρφωση, αλλά μόλις κοιμήθηκαν οι δικοί του, μοίρασε την περιουσία που του κατέλιπαν στους φτωχούς και πήγε στους Αγίους Τόπους, για να ζήσει κοντά στον Πανάγιο Τάφο. Έζησε κατά πάντα ασκητικό βίο και διακρίθηκε σε όλες τις μοναστικές αρετές. Αργότερα μετέβη στη Ρώμη και στη Θεσσαλία, όπου κήρυξε το Χριστό και έκανε πολλά θαύματα. Έτσι διαδόθηκε πολύ η φήμη της αρετής του και όταν χήρευσε ο θρόνος της Λαρίσης, αναδείχθηκε Αρχιεπίσκοπός της το 310.

Συμμετείχε στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο (325), στη Νίκαια της Βιθυνίας, όπου σύμφωνα με την παράδοση τέλεσε θαύμα (έκανε να αναβλύσει λάδι από μια πέτρα). Μαρτυρείται ακόμη ότι το πλήθος των αρετών του είχε γοητεύσει και τον αυτοκράτορα Μέγα Κωνσταντίνο, που τον τιμούσε με βαθιά φιλία. Η τοπική παράδοση θέλει να σώζεται ως το 1853 το «Ευαγγέλιο της Κομνηνείου Μονής» που ήταν γραμμένο με χρυσά γράμματα σε περγαμηνή και είχε σημειώσεις του ίδιου του αγίου!

Κοιμήθηκε το 355, έχοντας προϊδεί το επίγειο τέλος του και συμβουλεύοντας κατάλληλα το λαό. Το χαριτόβρυτο λείψανο του ανέβλυζε μύρο κι έκανε πολλά θαύματα. Αργότερα, το ιερό του λείψανο μεταφέρθηκε από τον τσάρο των Βουλγάρων Σαμουήλ σε ναό του αγίου, κοντά στο ανάκτορό του στην Πρέσπα. Τα λείψανα επεστράφησαν με λαμπρή τελετή το 1981.

Προσκυνηματική Εκδρομή στο νησί της Κεφαλονίας